Freelance filmers voorzien in toenemende behoefte van tv-stations aan 'echt leed'; De videocorrespondent baalt als het vuur uit is; 'Voor SBS 6 moet er minstens één dooie bij zijn'

Een ongeval zonder dode, daar heeft hij niets aan. Ad Testers, 21 jaar en freelance videocorrespondent, scheurt met een professionele filmcamera op de achterbank van zijn oude Ford over de Brabantse wegen....

JAPKE-DOUTZEN BOUMA

Van onze verslaggeefster

Japke-Doutzen Bouma

ROOSENDAAL/AMSTERDAM

Eenmansbedrijfjes zoals dat van Testers schieten als paddestoelen uit de grond, weet J. Mentens, hoofdredacteur van het dagelijkse nieuwsprogramma Het Hart van Nederland van SBS 6. Zijn programma brengt louter binnenlands nieuws en is voor een belangrijk deel afhankelijk van het materiaal dat correspondenten als Testers aanbieden.

'Ze zien het allemaal als een opstap naar een baan als vaste cameraman bij een van de landelijke nieuwsbulletins. Bij de selectie van beelden en mensen moet je tegenwoordig streng zijn.'

Het legertje van freelance cameramensen die voorzien in een toenemende vraag van landelijke en regionale stations naar 'realistische' televisiebeelden, groeit gestaag. Het aantal programma's dat van hun diensten gebruik maakt, is inmiddels aanzienlijk: 06-11 Weekend, RTL 4 Nieuws, De Helden van 06-11, Elke Seconde telt, Hart van Nederland en Vijf in het Land.

De toename van menselijk leed op de Nederlandse televisie baart minister Dijkstal van Binnenlandse Zaken zorgen. Eerder deze week noemde hij 'alle ellende die hij dagelijks op tv ziet', 'ontluisterend' en 'een bedreiging voor ons allen'. De minister sprak afgelopen dinsdag met de Kamer over reality tv, een vorm van televisie waarin 'echt leed' de hoofdrol speelt.

Dijkstal wil dat er snel gedrags- en fatsoensrichtlijnen komen voor de makers van dit soort programma's. Het NOS Journaal wil hij daarbij zelfs niet uitsluiten. De bewindsman noemde deze rubriek 'geen haar beter' dan reality-programma's.

J. Mentens van SBS 6 en R. van Wechem, directeur van de regionale televisiezender AT 5, vinden het kwalijk dat Dijkstal nieuwsprogramma's en reality tv over één kam scheert. Zij zeggen dat ze wel degelijk voorzien in een nieuwsbehoefte. De reality-programma's daarentegen zijn volgens hen louter uit op effectbejag.

Toch maken zij gebruik van dezelfde nieuwsvoorziening als reality tv: de videocorrespondent.

Ad Testers verdient zijn brood met het filmen van menselijk leed in de Brabantse regio. Zodra hij er een glimp van opvangt, gaat hij er op af. Zijn leven en dat van zijn familie - Testers woont nog thuis - spelen zich af rond de scanners waarmee hij de politie-, ambulance- en brandweerkanalen afluistert. Overal staan ze opgesteld, in de woonkamer, in zijn slaapkamer, zelfs op het toilet.

Tijdens de maaltijd staat de draagbare scanner van Ad Testers piepend en krakend tussen de pannen op tafel, want het is fataal om iets te missen.

'Drie piepjes is Roosendaal, twaalf voor Bergen op Zoom, één of twee als er vrijwillige korpsleden worden opgeroepen, '8151' is een verzoek om een hoogwerker, 2300 is de politiepost Centrum Roosendaal, 2100 Oud Gastel, 2200 Rucphen, en als het kraakt is het vaak Breda', somt Testers de mogelijkheden onverstoorbaar op, terwijl hij met hoge snelheid door de bebouwde kom rijdt, op weg naar 'een aanrijding met beknelling'.

Zijn taal is die van de vakman. 'Voor Het Hart moet er minstens één dooie bij zijn, of het moet gaan om een ramp waarbij het een wonder is dat er niemand is omgekomen. Bij RTL 4 moeten er minstens twee doden in het spel zijn. Anders zenden ze het niet uit', zegt hij, terwijl hij als een volleerd coureur met één hand aan het stuur zijn autoscanner instelt.

'Niet uitgezonden' betekent voor Testers geen geld. Per onderwerp krijgt hij van SBS 6 400 gulden, maar als het niet op tv verschijnt, krijgt hij niets, ook geen kilometervergoeding.

Halverwege het traject roept Testers hartgrondig 'shit' als hij uit het scannerverkeer begrijpt dat het slachtoffer van de aanrijding uit de auto is bevrijd. We kunnen terug. De kick is weg.

Testers biedt zijn beeldmateriaal doorgaans aan bij de regionale omroep TV 8, die sinds een paar maanden in de lucht is. Af en toe is zijn werk te zien in Het Hart van Nederland of in De Helden van 06-11 bij SBS 6. Hij gaat vaak op pad. Hij weet wat ze willen hebben. 'Geen gruwelijke beelden, geen gezichten', zegt hij alsof hij een eed aflegt.

Hij heeft nooit vrij. Maar dan ook nooit. Volgend jaar februari gaat hij voor het eerst in zeven jaar op vakantie. Een midweek, omdat hij het weekeind niet wil missen, en naar Centre Parcs, dicht bij huis, voor het geval er iets gebeurt. 'Eigenlijk ben ik er gewoon aan verslaafd', zegt hij schuchter. 'Ik ben ook wel eens bij de kapper weggelopen.'

Zijn contacten met politie en hulpverleners zijn prima, vindt hij, hoewel ze in het begin wel erg aan hem moesten wennen. Tegenwoordig wordt hij eerder collegiaal begroet. De klacht van minister Dijkstal dat op sensatie beluste cameramensen hulpverleners in de weg zouden lopen, noemt hij dan ook onzin. Van de brandweer kreeg hij zelfs een reflecterende veiligheidsjas nadat hij bijna overhoop was gereden op de snelweg. Ook kreeg hij een pieper cadeau, die afgaat als er een brandmelding bij de kazerne binnenkomt.

'We hebben allebei veel ervaring. De brandweer en ik', zegt Testers nuchter. 'Ze bekijken mijn video's ook geregeld om er wat van te leren. Eigenlijk zijn het mijn enige vrienden.' Soms geven ze hem een pakje lucifers, voor de grap. 'Ga jij eens een brandje aansteken', zeggen ze dan. Hij kijkt wel uit.

Zijn grootste ambitie is ooit nog eens 'wereldbeelden' te schieten. Het houdt hem op de been. 'Laatst hoorde ik dat er op vliegbasis Gilze-Rijen bijna sprake was van een noodlanding. Dat is mijn droom: erbij te zijn als zo'n vliegtuig neerstort. Die beelden worden misschien wel door CNN uitgezonden.'

De glans in zijn ogen komt niet door het leed dat hij daarbij zou aantreffen. Dat kan hem nog steeds raken, ook al zit hij al zes jaar in het vak. Soms komt hij als eerste op de plek des onheils aan, nog voor de politie, en dan moet hij wel eens slikken. 'Ik overweeg een reanimatiecursus te gaan volgen', zegt hij verlegen, terwijl hij met zijn scanner speelt. 'Het blijft toch een mens', zegt zijn moeder die aan de afwas staat.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden