Frappant

Weliswaar rijst hij met zijn rug naar de kijker omhoog uit de pagina, maar onmiskenbaar is het Elvis Presley in grijs colbert - de knoop kan nog dicht....

ADRIAAN DE BOER

Memphis, 5 juli 1954.

Het tafereeltje ontvouwt zich, letterlijk, op een van de beginpagina's van Rock & Roll (Van der Meer Publishing; * 69,50), het nieuwe pop-up boek van specialist Ron van der Meer, paper-engineer. Het zal zijn 125ste zijn, of daaromtrent.

De Rock & Roll Hall of Fame and Museum in Cleveland, Ohio, was zijn opdrachtgever. Conservator James Henke, vroeger medewerker van Rolling Stone, verzorgde de tekst. Van der Meer kon terugvallen op het bronnenmateriaal van het museum. Eerst probeersels maken op een grotere schaal, neen zo werkt hij niet. De 'modelletjes' ontwerpt hij 'meteen op zo'n manier dat ik ze zo in het boek kan zetten'. Het moest reminiscing worden én zo interactive mogelijk, dat was na een paar meetings wel duidelijk (Van der Meer opereert vanuit Londen). Onder inter-actief verstaat hij het grote aantal vraag- en antwoordspelletjes dat door de tekst heen is gestrooid. ('Waar werkte George Clinton toen hij in Plainfield, New Jersey, The Parliaments oprichtte?')

Dat van de lezer/kijker in verhouding weinig inspanning wordt verwacht - geen trekwerk dat spectaculaire tableaus tevoorschijn tovert, geen palletjes, mechaniekjes of andere toestanden - is een uitvloeisel van het budget. 'De Amerikaanse uitgever wilde een verkoopprijs van maximaal 35 dollar, terwijl je anders toch snel op zestig dollar zit.' Dan moet je concessies doen, terwijl anderzijds de mogelijkheden onbegrensd zijn - de pop-up designer zit nog lang niet aan zijn plafond.

Je kunt in dit boek wel aan een wieltje draaien ('Wie zijn deze Motown-sterren?') en een kiesschijfje bedienen (glitterrockers schuiven langs) waarvan de achterzijde Madonna prijsgeeft tijdens enkele stadia van haar carrière. Of een kartonnen cd, van Peter Gabriel, uit de nagebootste speler tillen.

Slijtage? Geen item. 'Dit papier heeft eenzesde van de kracht van staal van dezelfde dikte. Het gaat duizend maal open en dicht zonder dat het verbrokkelt. Het bestaat uit kleine fibers in plaats van lange.'

Het produceren van een pop-up boek blijft handwerk. Geen machine slaagt erin de benodigde reeks ingewikkelde plakhandelingen in de juiste volgorde tot een acceptabel einde te brengen. De productie wordt naar een lagelonenland uitbesteed, Colombia in dit geval. Na het machinaal stansen zorgt iemand dat de onderdelen in de juiste volgorde komen te liggen. Alles wordt doorgeschoven naar een tafel. 'Daar zitten dertig vrouwen klaar en in drie kwartier is het af, in een uur misschien. Dan ligt aan het einde van de tafel een boek. Frappant.'

Van der Meer had liever een andere cd in de achterzak geschoven van de spijkerbroek op de voorzijde van Rock & Roll. Er staan interviews op, terwijl zijn gedachten uitgingen naar een soort quiz. 'Dat je fragmenten laat horen van songs en dat je dan moet raden wat het is. Je mag vijf of zes seconden van iets afpikken zonder dat je royalty's verschuldigd bent. Dat had ik persoonlijk tien keer leuker gevonden. Maar het museum wilde niet de goede contacten met de artiesten op het spel zetten. Een political soort van beslissing.'

Adriaan de Boer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden