Frankrijk beloofde Italië de ‘Mona Lisa’

Frankrijk heeft in 1939 aan het fascistische Italië beloofd de schilderijen Mona Lisa en Madonna op de rotsen van Leonardo da Vinci uit te lenen voor een tentoonstelling, als diplomatieke poging een oorlog te voorkomen....

Van onze verslaggeefster

Dat meldt de internationale kunstkrant The Art Newspaper na onderzoek in correspondentie uit de Britse koninklijke archieven. De overzichtstentoonstelling, die op 19 mei 1939 opende in het Sforza kasteel in Milaan, was bedoeld als propaganda. De catalogus meldde dat de tentoonstelling werd gehouden om ‘in opdracht van Il Duce del fascismo, de belangrijkste levende Italiaan’, ‘de belangrijkste Italiaan uit de geschiedenis te vieren’.

De Britse koning George VI zegde om dezelfde diplomatieke reden een bruikleen toe van Leonardo’s schetsbundel de Forster Codices. Toen het oorlogsgevaar dichtbij kwam, aarzelde het koningshuis. Maar op advies van het ministerie van buitenlandse zaken besloot de koning de beroemde tekeningen, met waarnemingen over meetkunde, gewichten en hydraulische machines, korter uit te lenen: tot 15 juli 1939. De oorlog brak in Italië uit op 1 september 1939.

De directeur van het Victoria & Albert Museum, die de Forster Codices op dat moment beheerde, was sceptisch over de aanvraag. Hij schreef in een brief dat hij zich afvroeg ‘of een tijger echt minder geneigd is te bijten als hij eerst een roombroodje heeft gekregen’. Maar nadat de koning had toegezegd, stemde ook hij in.

Vijf adellijke Britse families werden niet gewaarschuwd door het ministerie. Zij leenden hun Leonardo’s wel uit voor de gehele tentoonstelling en zagen de werken pas ruim na de oorlog, in 1945 en 1946 terug.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden