Recensie

Fraaie The Danish Girl verliest zijn eigenheid

Eddie Redmayne en Alicia Vikander schitteren in fraai zintuiglijke scènes.

Eddie Redmayne en Alicia Vikander als Lili Elbe en Gerda Wegener in The Danish Girl. Beeld Universal Pictures

The Danish Girl transformeert later van existentieel portret in geboetseerd melodrama.

In twee gevoelige en precies gefilmde scènes in het begin van The Danish Girl, wordt het potentieel van deze als transgenderdrama geafficheerde kostuumfilm ten volle benut. Eerst speelt hoofdpersonage Einar Wegener, de androgyne Deense landschapsschilder gespeeld door Eddie Redmayne, in het atelier van zijn vrouw , portretschilder Gerda (Alicia Vikander) met een panty. Zachtjes betasten zijn vingers de stof, zijn ademhaling versnelt, tot hij opschrikt van hun hondje Hvap, alsof het beest hem, en de toeschouwer, betrapt.

Vervolgens vraagt Gerda hem te poseren voor een van haar schilderijen, in panty. De camera neemt zijn blik aan, zijn ogen glijden verwonderd over zijn uitgestoken been, van enkel naar kuit naar knie naar dij. De sensatie die het kledingstuk op zijn huid teweegbrengt, en daarmee de lichtjes bedwelmende opwinding nu hij voor het eerst een deel van zichzelf aan zijn buitenkant verkent, is ook hier invoelbaar.

Censuur

The Danish Girl blijkt controversieel. Niet overal mag de film (in zijn geheel) worden vertoond. Lees hier het achtergrondverhaal over censuur van de transgenderfilm.

Sensuele lading

Bijzonder slim en zorgvuldig, hoe de Britse regisseur Tom Hooper (The King's Speech, Les Misérables) Einars binnenwereld zo vroeg in zijn film inzichtelijk maakt. Gerda houdt op zijn verzoek haar onderjurk aan bij het vrijen en het is opnieuw het kledingstuk dat het beeld van een sensuele lading voorziet.

Redmayne en Vikander schitteren. Hij wat opzichtig, kleine bewegingen met die grote, gearticuleerde mond, waarin al gauw een stevig emotioneel palet is te zien: verlegenheid, opwinding, schaamte, de acteur schept het gevoel moeiteloos op. Zij ingetogener, kwetsbaar van nature, daaronder sterk en statig. Oscar bait zou je het kunnen noemen, ietwat vet geacteerd aas voor de stemgerechtigden van de belangrijke Amerikaanse filmprijzen. Maar overtuigend is het wel, merendeels.

Wat begint als een spel, in Kopenhagen anno 1926, wordt een zoektocht naar een nieuwe vorm van zijn. Met pruik, dieprode lippenstift, fraaie jurk, hoge hakken en ietwat verlegen naar beneden gerichte blik, wordt Einar Lili, voor de buitenwereld zijn zus. Het verhaal is gebaseerd op de gelijknamige roman uit 2000 van de Amerikaanse schrijver David Ebershoff, een grotendeels gefictionaliseerd relaas van een transgendervrouw die als een van de eersten een geslachtsoperatie onderging. Hooper vertelt het na het zintuiglijke begin in overzichtelijke stappen.

Plichtmatig

En daar verliest de film zijn eigenheid. Naarmate Lili's zelfverzekerdheid groeit, ontstaan ook de conflicten met haar omgeving. Van existentieel portret transformeert The Danish Girl tot geboetseerd melodrama, dat zijn publiek juist op afstand houdt. Gerda raakt gefrustreerd ('Lili bestaat niet!'), Lili ervaart publieke agressie tegen haar verschijning en laat zich op goedbedoeld advies van anderen behandelen bij doktoren en psychiaters, die haar persoonlijkheid problematiseren zoals niet alleen in de jaren twintig gebeurde ('ik heb slecht nieuws: u bent homoseksueel'). Hooper werkt het plotseling nogal plichtmatig af.

Het gevoelsmatige inzicht van het beeld maakt in de teleurstellende slotakte plaats voor de onnodige uitleg van het woord. 'Wat jij tekent', memoreert Lili de eerste keer waarop ze voor Gerda poseerde, 'word ik.'

We zagen en voelden het al.

The Danish Girl. Drama. Regie Tom Hooper. Met: Eddie Redmayne, Alicia Vikander, Amber Heard, Ben Whishaw, Matthias Schoenaerts, Sebastian Koch. 120 min., 65 zalen.


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.