Fraaie bloemlezing uit de popliteratuur

Veelzeggende illustratie op pagina 153: links een verveeld wegkijkende dame met een flamboyante bellbottom en plateauzolen, peuk in de hand, rechts een nauwelijks minder geklede gentleman die zichtbaar moeite doet iets te verduidelijken. De dame is journaliste Elly de Waard (1940), de gesticulerende heer tegenover haar is Roxy Music-zanger Bryan Ferry (1945). We bevinden ons in het riante Ritz-hotel in Londen, begin jaren zeventig.


De foto is afgedrukt in Het jasje van David Bowie, een door Piet Schreuders fraai vormgegeven bloemlezing (formaat lp-hoes) van Elly de Waards interviews en beschouwingen over popmuziek, verschenen tussen 1968 en 1985 in de Volkskrant en Vrij Nederland.


Die afgeleide blik is natuurlijk schijn (lees het bijbehorende vraaggesprek), maar hij symboliseert een eigenschap die de tegenwoordig als dichteres bekende De Waard tot een van de eerste uitgesproken popcritici in Nederland maakte.


Het ging haar niet om bewonderen en enthousiasmeren alleen, ze wilde begrijpen en analyseren, laten zien hoe de machinerie van roem en adoratie in de popmuziek werkt. Dus beschrijft ze in 1973 tamelijk meedogenloos hoe Ferry - die ze bewondert - in de loop van het gesprek verstrikt raakt in zijn glamourrol: 'Bryan is zo goed in poses, dat hij vergeet dat het een pose is. De clichés verliezen met het ogenblik meer hun allure en dit is een dieptepunt.'


Even kritisch en betrokken heroverweegt ze de betekenis van Dylan, Lennon en Jagger (in 1973 al gevaarlijk 'op leeftijd'), terwijl nieuwe fenomenen als Bob Marley, Bruce Springsteen en The Talking Heads meteen op haar ruimhartige aandacht kunnen rekenen. Het levert nog onverminderd lezenswaardige stukken op, die je bijvoorbeeld opnieuw laten begrijpen waarom een band als U2 ('uit Ierland') destijds zo opwindend anders werd gevonden.


Na een onbevredigend verlopen persconferentie van David Bowie in 1974 nam De Waard uit wraak diens geborduurde jasje mee. Ondanks aanmaningen van Bowies management heeft ze het nooit geretourneerd. Haar toelichting anno 2015 getuigt van een onbekrompen zelfgevoel: 'Ik heb deze actie van mij altijd gezien als een vorm van fair play, als het lichtvoetig uitwisselen van stekeligheden tussen gelijken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden