Fotografe Sassen wint Prix de Rome

Fotografe Viviane Sassen is de winnares van de Prix de Rome, de tweejaarlijkse staatsprijs voor beeldend kunstenaars tot 35 jaar....

Uit de 213 inzendingen werden in december vier finalisten geselecteerd, die voor de productie van een nieuw kunstwerk drie maanden de beschikking kregen over een atelier in de Rijksacademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam. Een internationale jury, bestaande uit vier kunstenaars en een museumdirecteur, rekende de genomineerden uiteindelijk af op hun nieuwe werk.

De tweede prijs, van 20.000 euro, was voor videokunstenaar Sung Hwan Kim. De Koreaan, die sinds 2004 in Amsterdam werkt, maakt video’s waarin hij zelf figureert en waarin taal en muziek een grote rol spelen. De jury beoordeelde zijn werk als ‘intelligent en spannend’, maar soms ook ‘moeilijk te vatten’.

De overige finalisten, Claire Harvey, die voornamelijk subtiele tekeningetjes presenteerde, en Maartje Korstanje, met haar op dieren geïnspireerde sculpturen, kregen ieder een prijs van 10.000 euro.

De Prix de Rome is de oudste kunstprijs van Nederland. De prijs werd in de tijd van Napoleon geïntroduceerd. Oorspronkelijk bestond de onderscheiding uit een stipendium voor een artistieke reis naar Rome. Voor de winnares van dit jaar is het waarschijnlijker dat het prijzengeld haar naar Afrika voert, waar zij ook de winnende fotoserie Ultra Violet maakte.

‘Afrika is voor mij als een spiegel, ik kom er mezelf tegen’, aldus Viviane Sassen (34), die van haar tweede tot haar vijfde in Kenia woonde. ‘Ik heb er mijn eerste jeugdherinneringen liggen. Als blanke westerling blijf ik er altijd een vreemde. Maar toch, als ik er weer ben en die kleuren zie en de geuren opsnuif, voelt het als thuiskomen.’

De kunstenares maakt gestileerde foto’s van pikzwarte mensen, waarbij ze volgens de jury een ‘echte samenwerking’ aangaat met de mensen die ze fotografeert, ‘zonder te vervallen in manipulatie of voyeurisme’. Eerder werkte ze in het zuiden en oosten van Afrika, maar voor de opdracht van de Prix de Rome toog ze naar Ghana, waar ze nooit eerder was. ‘Mijn eerste foto’s uit Afrika zijn vooral documentair, maar tijdens deze reis wilde ik juist wat meer experimenteren met geënsceneerde foto’s.’

De beelden uit de serie Ultra Violet tonen fiere Afrikanen, soms in bizarre houdingen. Vaak speelt de fotografe met schaduwen, waardoor de zwarte gezichten soms bijna niet te onderscheiden zijn.

Sassen: ‘De blik waarmee wij in het Westen tegen Afrika aankijken, is vaak erg paternalistisch. Met deze foto’s wil ik andere mogelijkheden openen. Ik zeg niet dat ik met deze foto’s de realiteit laat zien, want ook mijn beelden zijn op een bepaalde manier geromantiseerd. Ik wil vooral vragen oproepen.’

Behalve autonome kunst maakt Sassen ook foto’s voor modebladen en merken als Louis Vuitton en Adidas. ‘Dat doe ik om mijn onafhankelijkheid te bewaren: ik wil mijn eigen geld verdienen en niet van subsidie leven. Soms is het ook interessant om binnen een gegeven kader van een opdracht te moeten werken.

‘Juist omdat ik ook commercieel werk maak, had ik niet verwacht dat ik de eerste prijs zou winnen. De Prix de Rome is toch een hoge kunstprijs en ik was een beetje een enfant terrible tussen de andere genomineerden. Het is een gedurfde beslissing van de jury. Maar dat maakt me dubbel zo blij.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden