Postuum Jacqueline Hassink (1966-2018)

Fotograaf Jacqueline Hassink (1966-2018) vloog de hele wereld over om zakelijke power en innerlijke stilte vast te leggen

Jacqueline Hassink fotografeerde economische macht in de vorm van vergadertafels bij multinationals, en innerlijke stilte via zenboeddistische kloostertuinen in Kyoto. Haar kracht was dat ze iets abstracts ‘vertaalde naar concrete beelden die iedereen kon begrijpen’.

Jacqueline Hassink. Beeld Rob Becker

Of we het interview over haar project Unwired telefonisch konden doen, vroeg fotografe Jacqueline Hassink begin dit jaar. Ze was ziek, zei ze, en wilde haar energie sparen voor alles wat nog moest gebeuren. Haar boek (over de laatste plekken ter wereld waar nog geen wifi was) kwam van de persen; de bijbehorende tentoonstelling in het Nederlands Fotomuseum moest worden ingericht.

Dat ze toen niet vertelde dat ze chemotherapie onderging, verbaast achteraf niet. In haar oeuvre draait het vaak om de grens tussen wat openbaar is en privé. Donderdag overleed Hassink aan de gevolgen van kanker. Ze is 52 jaar geworden.

Jacqueline Hassink studeerde als beeldhouwer aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag en aan de kunstacademie in Trondheim, Noorwegen, maar presenteerde zich na haar afstuderen in 1992 vooral als fotograaf. Haar eerste grote project, The Table of Power (1993-1995), betekende haar internationale doorbraak. Ze fotografeerde klinisch de vergadertafels van de grootste multinationals van de wereld – leeg, glimmende tafelbladen, hier en daar kunst aan de muur, een asbak en overheadprojector – en legde nauwgezet vast hoe ze in de bolwerken van de macht werd behandeld. Of er muziek klonk terwijl ze wachtte om doorverbonden te worden, of ze koffie kreeg, hoe die smaakte, welke bedrijven haar verzoek afwezen.

Uit de serie Unwired, Onoaida Trail, Yakushima, Japan. Beeld Jacqueline Hassink

Voor Female Power Stations: Queen Bees (1996-2000) richtte ze haar camera op vergadertafels van vrouwelijke topondernemers uit de raden van bestuur van de vijfhonderd grootste bedrijven ter wereld, én op hun eettafels thuis. ‘Haar kracht,’ zegt curator Frits Gierstberg van het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam, ‘was dat ze zoiets abstracts als economische macht vertaalde naar concrete beelden die iedereen kon begrijpen.’

Chique paskamers

Wat we wel en niet delen, wat privé is en wat niet: dat thema zou terugkeren in Mindscapes. Daarvoor legde ze de paskamers in chique warenhuizen vast: openbaar zolang de gordijntjes open waren, privé zodra ze dichtgaan.

Een combinatie van de twee thema’s – economische macht en hoe die ingrijpt in ieders privéleven – vond Hassink in haar laatste project Unwired. Op zoek naar plekken waar Google en Facebook nog niet zijn doorgedrongen kwam ze terecht op het Japanse eiland Yakushima, in een bijna ondoordringbaar bos, afgesloten van de wereld. In haar dagboek schreef ze hoeveel ruimte er in haar hoofd ontstond door niet op haar telefoon te kunnen kijken. ‘Het was de natuur en ik.’

Vanuit New York, waar ze sinds 1996 woonde en fotografie doceerde, reisde ze al sinds 2004 veel naar Japan. In Kyoto maakte ze tien jaar lang foto’s van boeddhistische kloostertuinen. Van zenboeddhistische monniken leerde ze hoe je innerlijke stilte vindt door het visualiseren van de perfecte ruimte.

Hoe die eruit zag, vertelde ze in het interview: ‘Als een Japanse theekamer: klein, perfect in balans, en prachtig afgewerkt. Die theekamer is een kubusje in mijn ziel waar niemand binnen mag komen.’

Het Nederlands Fotomuseum verwierf onlangs werken uit Unwired. Ook schonk Hassink het museum een complete set afdrukken van The Table of Power. Met de opname en het in beheer nemen van haar complete (negatieven-)archief en alle bijbehorende documentatie in de collectie van het museum gaat een van haar laatste wensen in vervulling.

Uit de serie Unwired, Vatnajökulsþjóðgarður National Park, IJsland. Beeld Jacqueline Hassink
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.