Fotograaf Freek van den Bergh lag in de bosjes om het formeergedrag te bestuderen

De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid bepaalt. Deze week: Freek van den Bergh lag in de bosjes om het formeergedrag te bestuderen.

Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Ze hebben iets van wild dat zich bij het vallen van de avond aan de bosrand ophoudt. Misschien ook omdat het tafereel met een enorme telelens is vastgelegd. Vier mannen lopen een ommetje, handen in de zakken, tegen een gebladerde achtergrond. Vier heren, drie stropdassen; we tellen drie grijze en een blauwe broek. De lichaamstaal kunnen we ingetogen, misschien afwachtend noemen. Het is maandag 12 juni, dag 89 na de verkiezingen, en met die wandeling van vier fractievoorzitters konden de professionele formatiewatchers, onder wie fotograaf Freek van den Bergh, alle kanten op.

Dezelfde avond valt het doek voor deze formatieronde. Een van de foto's van de wandeling staat snel online met als onderschrift: 'Een wandeling in de tuin van het Catshuis mocht niet baten.' Op dinsdag 13 juni staat dezelfde foto (eenkoloms) op de voorpagina onder de kop: 'Ook tweede poging met Klaver strandt.'

Van den Bergh heeft een twintigtal foto's van die wandeling bij de fotoredactie ingeleverd, want daar achter in de tuin van het Catshuis had hij natuurlijk ook de geboorte van een nieuw kabinet in beeld kunnen brengen. Mannen in hemdsmouwen in verschillende opstellingen, waarbij de natuur voortdurend voor compositorische verrassingen zorgt en de wind de dassen synchroon laat waaien: dat dan weer wel.

Die wandeling stond niet op het programma. Zodra de formatie in de informele stand komt te staan, moeten de volgers maar raden waar iedereen uithangt: er is geen informele agenda. Van den Bergh was op de gok naar het Catshuis gereden ('Krentenbollen mee'), de ambtswoning van de minister-president, waar ooit de vriendschappelijke arm om de schouder van Wilders de geboorte van het ongelukkige gedoogkabinet- Rutte I inluidde. 'Op zo'n foto hoop je natuurlijk,' zegt Van den Bergh. 'Dat je weet dat dit het moment gaat worden.' Maar dat beeld bleef uit.

Er zijn een paar plekken langs het hek van het Catshuis, waar je tussen de bosjes zicht hebt op de tuin en het terras daarachter. De openingen in de bosschages zijn te herkennen aan de plukjes fotografen en schrijvende journalisten (sommigen met een verrekijker) die zich daar hebben verzameld op informele formatiedagen. Vooral als je het politieke spel achter in de tuin wilt volgen, heb je een behoorlijke lens nodig om die naar schatting 300 meter te overbruggen. Lastig werk, met de autofocus die op elke overhangende tak daartussen scherpstelt.

Tekst gaat door onder de foto

Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Van den Bergh krijgt er altijd een wat louche gevoel van, maar realiseert zich ook dat bij politieke verslaggeving een zeker paparazzi-instinct geen kwaad kan. En er is ook de associatie met de natuurfotograaf die op afstand blijft tijdens het broedseizoen om de weidevogels niet te verstoren. 'Je hoopt toch op een bijzondere politieke vogel.'

Van den Bergh volgt de politiek al lang genoeg om te weten welke rol hij zelf in het spel speelt. 'Ze lopen een rondje voor de show.' Meestal afgesloten met een joviale zwaai van Mark Rutte aan de verzamelde journalisten in de verte - ook daarvan nam hij een foto. Neemt niet weg dat je emoties kan oppikken. En dan is het wel noodzakelijk dat je weet wat er speelt, wie de potentiële dwarsligger is en, in dit geval, wat de dilemma's van Jesse Klaver zijn. 'Je moet echt weten wat de dynamiek in zo'n groep is' Dan pas weet je waar je op moet letten. Maar goed: de wandeling 'mocht niet baten'.

We gaan richting dag 100 van de formatie. Freek van den Bergh wacht namens ons op een verlossend gebaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden