Foto's vol ontzetting en compassie van de aanslag op Westminster Bridge, 22 maart 2017

De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid bepaalt. Deze week: Terug naar Westminster Bridge, 22 maart 2017.

Beeld Toby Melville / Reuters

Op 22 maart 2017, om tien over half drie 's middags, reed een Hyundai Tucson met meer dan 120 kilometer per uur over het trottoir van de Westminster Bridge in Londen, daarbij tientallen voetgangers neermaaiend. Er vielen zes doden (onder wie de dader van de aanslag, de 52-jarige Brit Khalid Masoon, geboren als Adrian Russell Elms) en tegen de vijftig gewonden. In een jaar vol dodelijke aanslagen staat 22 maart bekend als de dag van de 'Westminster attack'.

Persbureau Reuters verspreidde deze week een aantal foto's van eigen fotografen, bij wijze van jaaroverzicht. Daar was ook weer het opvallend verlaten veld van The Mall in Washington bij de inauguratie van Donald Trump, inderdaad, nog geen jaar geleden.

Van de aanslag op de Westminster Bridge werd een van de veelgepubliceerde foto's van Toby Melville toegevoegd: een man ligt op zijn rug op het wegdek, met opgetrokken knieën. Een vrouw in een blauwe jas is over hem heen gebogen en verleent eerste hulp. De schoenen van de man staan naast elkaar op het trottoir. Achter de rug van de vrouw zien we de hand van de man omhoogkomen. Het is een foto vol compassie, die ons op een duister moment herinnert aan het goede in de mens. Je kan moeilijk voluit gaan in zo'n jaaroverzicht, anders zouden we de wil tot leven verliezen.

Melville was niet op de brug om de gevolgen van de aanslag te fotograferen; hij was bezig materiaal te schieten dat hoorde bij het Brexit-dossier. Vanaf de brug heb je het beste uitzicht op de Houses of Parliament aan de Theems. Hij was een van de getuigen, maar wist in de eerste chaotische momenten niet wat hij zag. Hij stond op een lager gelegen voetpad, toen een gedaante van de brug viel en tien meter lager neerkwam, vlak bij waar hij stond.

Reuters heeft de fotograaf geïnterviewd: 'Ik dacht dat er een vreselijk, maar geïsoleerd ongeluk was gebeurd. Ik belde onmiddellijk een ambulance en rende omhoog de brug op. Toen zag ik nog meer gewonden liggen. Ik realiseerde me dat er hier iets anders aan de hand was. Toen de hulpdiensten arriveerden begon ik foto's te maken, zonder een idee te hebben dat de dader in een auto reed. Ik dacht in eerste instantie dat de slachtoffers waren neergeschoten en dat de dader wellicht nog rondliep.'

Hij draaide zich om en maakte van boven op de brug een foto van de man die naar beneden was gestort. En nog een aantal foto's, waarbij opviel dat de slachtoffers omringd waren door mensen die ze zo goed en kwaad als het ging probeerden te helpen.

Beeld Jamie Lorriman / Rex Shutterstock

Dat is ook te zien op een foto van Jamie Lorriman, die werkt voor verschillende Britse kranten, elders op de brug gemaakt. Ook Lorriman was op het moment van de aanslag op de brug om foto's van het parlement te maken. Hij fotografeerde een groepje mensen om een slachtoffer heen. Een vrouw heeft haar jas kennelijk uitgetrokken en over een man heengelegd. Op de voorgrond passeert een bellende vrouw met een hoofddoek.

Lorriman schoot twee beelden achter elkaar, de foto hierboven en de foto waarop de vrouw met hoofddoek op haar telefoon kijkt. Laatstgenoemde foto werd verspreid via een aantal anti-moslimsites, waarin het beeld werd gebruikt om de zogenaamde onverschilligheid van een moslim vlak na de aanslag aan te tonen. Close-ups van de vrouw moesten haar identificatie vergemakkelijken. Het waren de meest verspreide beelden van vlak na de aanslag. De internettrollen wereldwijd gingen los.

Twee dagen later benaderde de vrouw Tell Mama, een groep die zich bezighoudt met het monitoren van anti-islam-incidenten. Via de groep liet ze een verklaring verspreiden, die onder meer in The Guardian werd opgenomen. 'Ik werd niet alleen geconfronteerd met de gevolgen van een verschrikkelijke terroristische aanslag, ik kreeg ook te maken met het feit dat mijn beeld werd verspreid door mensen die conclusies trekken over mijn uiterlijk gebaseerd op haat en xenofobie.'

The Guardian drukte de foto van Lorriman af die een fractie eerder was gemaakt, de foto hierboven. De vrouw kijkt recht voor zich uit. Met ogen vol ontzetting.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden