PicsFloortje Smit

Formulewerk levert alleen maar enge films op

Doolittle met Robert Downey Jr.

Filmsuccessen zijn altijd pas achteraf te verklaren.

Het bedrijf Cinelytic claimt de heilige graal van de filmwereld te hebben gevonden: een computermodel dat kan voorspellen of een film een succes zal worden, op basis van bijvoorbeeld de hoofdrolspeler of het afzetgebied. Na een aantal kleine studio’s is deze maand ook Warner Bros. met het bedrijf in zee gegaan.

Je hoeft geen aluminium hoedje te dragen om te vrezen waar dit zal eindigen: in een koude, kille, Brave New World-achtige toekomst, waarin grote films alleen worden gemaakt op basis van beproefde succeselementen. Geen zorgen hoor, susten de bedenkers van het systeem. Computers kunnen nog geen creatieve beslissingen nemen. Waarbij het woordje ‘nog’ als een siddering door het lijf zou moeten trekken, en bovendien is dat exact het probleem: als je frisse ideeën invoert, met nieuwe gezichten in de cast, zal het systeem dat als risicovol aanmerken. Funest voor elke vorm van originaliteit.

Maar wacht eens even: dat Hollywood zich eerder laat leiden door commerciële belangen dan door filmliefde of artistieke ambities, weet iedereen die recent in een grote bioscoop is geweest. Alleen lieten filmmaatschappijen tot nu toe levende mensen nadenken over succesformules. De Nederlandse producent Paul Ruven schreef er boeken over: Rijk door één zin en Het geheim van HollywoodEen eitje was het volgens hem, een kaskraker maken: gewoon wat bewezen populaire elementen samenvoegen en hatseflats. Maar zijn eigen films gaven hem ongelijk. Jan Smit plus Tweede Wereldoorlog plus special effects maakt samen nog geen hit. Integendeel, bewees Het bombardement. De Fifty Shades of Grey-achtige erotische thriller De overgave? Onuitgebracht ‘dieptepunt uit de Nederlandse geschiedenis’.

Filmsuccessen zijn altijd pas achteraf te verklaren. Zelfs al heb je alleen lucratieve elementen bij elkaar geveegd, dan nog kan een film als een kaartenhuis in elkaar donderen. Kijk naar Cats. De verfilming van een succesvolle musical. Plus een regisseur die een Oscar heeft gewonnen. Plus geliefde topacteurs. Plus de beste digitale technieken. Lekker in investeren, zou een computersysteem aanraden. Kan niet misgaan.

Het werd een doodenge film en enorme flop.

Dolittle, deze week neergesabeld door de Amerikaanse critici, zelfde verhaal. Populaire acteur die veel geld in het laatje hoort te brengen (Robert Downey Jr.), remake van eerdere populaire films, scenarist met een Oscar. Het resultaat is ‘anti-cinema’, aldus de recensent van Vulture en ‘de eerste officiële megaflop van 2020’.

Eigenlijk is dit het angstaanjagendst: blind vertrouwen op succeselementen levert niet alleen eenheidsworst op, maar ook afschuwwekkende films. Dat belooft wat voor de toekomst. En ik ben nog niet hersteld van Cats.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden