Review

Formidabele beschrijving van het Amerikaanse alledaagse bestaan slaat je knock-out

Vlautin beschrijft het alledaagse bestaan van gewone Amerikanen op formidabele wijze. De hoofdpersoon wil bokskampioen worden en deelt rake klappen uit.

Hij schrijft niet zo eigenzinnig en uitgebeend als de man die hem ooit tot schrijven inspireerde, maar net als Raymond Carver is Willy Vlautin een meester in het vastleggen van de levens van gewone Amerikanen uit de arbeidersklasse. In de songteksten voor zijn bands Richmond Fontaine en The Delines; en in vijf romans, waarvan de laatste, Laat me niet vallen (Don't Skip Out on Me), nu in Nederlandse vertaling is verschenen.

Laat me niet vallen

Fictie
Willy Vlautin
Uit het Engels vertaald door Dirk-Jan Arensman.
Meulenhoff; 304 pagina's; €19,99.

Hoofdpersoon is Horace Hopper, een 21-jarige jongeman die is opgegroeid bij een ouder echtpaar op een ranch in Nevada, nadat hij eerder door zijn moeder bij zijn alcoholistische en racistische oma is gedumpt. Dat oudere echtpaar, Eldon en Louise Reese, heeft hem liefderijk opgevoed, en wil hem op termijn graag de ranch laten overnemen, maar Horace wil per se bokskampioen worden.

Daartoe heeft hij een nieuwe naam en een nieuw levensverhaal verzonnen. Hij geeft zich uit voor Mexicaan ('de taaiste boksers') en heet voortaan Hector Hidalgo. Zijn vader - in dit nieuwe verhaal - werd op zijn 12de voor zijn ogen vermoord, omdat hij zich verzette tegen de Mexicaanse drugsmaffia. Ja, Hector is een harde.

En zo stapt hij op een dag op de bus naar Tucson, Arizona, waar hij een baantje en een obscure bokstrainer vindt. Zijn eerste gevechten verlopen niet slecht. Horace/ Hector heeft weliswaar de neiging in paniek te raken als hij onder druk komt te staan, maar kan goed incasseren en keihard slaan. Hij beslist meerdere partijen op knock-out, die hij op punten zou hebben verloren.

Stapje voor stapje maakt Vlautin duidelijk hoezeer Horace een personage is dat op de vlucht is voor zichzelf, en in het kader daarvan een nieuwe werkelijkheid heeft gecreëerd. De basis van die werkelijkheid wordt gevormd door een zelfhulpboek dat hij keer op keer heeft herlezen: De BOOT - Bouw de kampioen in jezelf: Besluiten, Overwinnen, Opeisen, Triomferen.

In een nogal wonderlijke metafoor roept de auteur van het zelfhulpboek zijn lezers op een boot uit bakstenen te bouwen en vervolgens door de storm naar het succes te varen, en in overdrachtelijke zin is dat precies wat Horace probeert. Vlautin rust zijn hoofdpersoon toe met een stroeve combinatie van ambitie en gelatenheid, eigenzinnigheid en karakterzwakte. De would-be Mexicaan krijgt maar geen greep op de Spaanse taal, haat het pittige Mexicaanse voedsel en kan slecht tegen de hitte.

Onmiskenbaar wordt gaandeweg de roman duidelijk dat Horace niet zozeer kampioen wil worden, als wel vindt dat hij kampioen moet willen worden. Dat blijkt een meer dan subtiel verschil.

Laat me niet vallen is vanuit twee perspectieven geschreven: dat van Horace en dat van meneer Reese, die zeer betrokken is bij de wederwaardigheden van zijn pleegzoon. Het is de spanning tussen de goede, beschermende bedoelingen van de oude man en de behoefte van Horace om een identiteit op de bouwen door zelfstandig iets te presteren, die hartverscheurende taferelen oplevert.

Vlautins beschrijvingen van het alledaagse bestaan van Amerikaanse blue collar-werkers zijn formidabel - of ze nu op een boerderij bezig zijn of in een garage, in een fastfoodrestaurant of op een bokstoernooi. Je ruikt en proeft het frituurvet, de smeerolie, het angstzweet, de met cola aangelengde whiskey, de schapenstront.

Al Horace's tegenstanders ontdekken dat deze bokser verbluffend hard kan slaan. Maar het is Willy Vlautin die de hardste klappen uitdeelt. En het is de lezer die, na het dichtslaan van dit boek, amechtig in de touwen hangt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden