Fons kost tweeduizend euro, Twan Huys het dubbele

Journalist Fons de Poel moet vertrekken als presentator bij Brandpunt, omdat hij in de laatste uitzending de indruk wekte het op te nemen voor de ABN Amro-top. De positie van De Poel kwam ter discussie te staan nadat bekend werd dat hij in 2013 bijkluste voor ABN Amro. Geschnabbel van journalisten roept vaker vragen op. Waar ligt de grens?

Fons de Poel is in te huren voor tussen de twee- en vijfduizend euro. Beeld MMP

In de Brandpunt-uitzending van vorige week noemde Fons de Poel het Tweede Kamerlid Jesse Klaver (GroenLinks) een 'snotneus', omdat die kritiek had op de top van ABN Amro. 'Daardoor is de schijn van belangenverstrengeling gewekt. Dat vinden wij onaanvaardbaar,' aldus omroep KRO-NCRV.

De Poel zegt spijt te hebben van zijn uitspraak, die hij ironisch zou hebben bedoeld. Hij blijft wel programma's maken voor KRO-NCRV, maar het is volgens de omroep nog niet duidelijk in welke vorm. 'Mogelijk gaat hij reportage-achtige dingen doen.' Brandpunt wordt voorlopig gepresenteerd door Henk van der Aa, die daar sinds de zomer van 2013 verslaggever is.

De Poel hij is niet de enige journalist van de publieke omroep die 'schnabbelt'. Vanwege hun bekendheid worden mensen als Jeroen Pauw, Ferry Mingelen en Eva Jinek regelmatig gevraagd om te spreken op bijeenkomsten van commerciële bedrijven. Ook journalisten als Pieter Jan Hagens (EenVandaag) en Teun van de Keuken (De Monitor, Keuringsdienst van Waarde) zijn in te huren als dagvoorzitter of spreker.

Matthijs van Nieuwkerk vergaloppeerde zich in 2007 met een presentatieklus voor Microsoft. Beeld ANP Kippa

Geen kleine bedragen

Het gaat niet om kleine bedragen. Fons de Poel inhuren als spreker of dagvoorzitter kost volgens artiestenbureau Quality Bookings tussen de twee- en vijfduizend euro. Wie liever Twan Huys (Nieuwsuur, College Tour) of Charles Groenhuijsen (WNL op Zondag, voorheen NOS) op zijn congres heeft, kan rekenen op het dubbele daarvan.

Boekingsbureau Twilight Entertainment, dat onder anderen Jeroen Pauw vertegenwoordigt, wil geen concrete bedragen noemen. 'Een artiest als Jan Smit heeft een vaste prijs van 14 duizend euro voor een half uur. Maar bij sprekers is het maatwerk, afhankelijk van de doelgroep en de grootte van het evenement.'

Journalisten van de publieke omroep moeten betaald werk voor commerciële partijen altijd melden bij hun hoofdredactie. Toch gaat het wel eens mis. In 2004 bleek dat NOS-nieuwslezers Gijs Wanders en Annette van Trigt respectievelijk 197 en 45 duizend euro hadden verdiend met presentatieklussen voor het UWV. En in 2007 werd De Wereld Draait Door-presentator Matthijs van Nieuwkerk op het matje geroepen door de VARA-directie. Hij was dagvoorzitter geweest bij de lancering van Windows Vista. Diezelfde avond was een Microsoft-topman te gast bij DWDD.

Jan Smit heeft een vaste prijs van veertienduizend euro, maar zingt er dan ook bij. Beeld ANP Kippa
Eva Jinek is veelgevraagd als spreker of dagvoorzitter. Beeld ANP Kippa

Onafhankelijke positie

Media-ethicus Huub Evers zegt dat commerciële klussen nooit te verenigen zijn met journalistiek werk. 'Je brengt je onafhankelijke positie per definitie in gevaar.'

Jeroen Smit, hoogleraar journalistiek aan de Rijksuniversiteit Groningen, is milder. 'Het hoeft elkaar niet te bijten.' Wel denkt Smit dat vanwege het toenemende aantal freelancers moeilijker te bepalen is wie er welke normen op nahoudt. Hij pleit daarom voor een journalisten-eed. 'Bijvoorbeeld een register met namen van journalisten die beloven te streven naar waarheidsvinding en zorgvuldigheid.'

Om misstanden over nevenactiviteiten in de toekomst uit te sluiten, voert omroep KRO-NCRV voor 1 juni een beroepscode in 'voor journalistieke presentatoren die in de actualiteit opereren'. Volgens woordvoerder zijn de bestaande ethische codes van de publieke omroep aan herziening toe. 'We nodigen andere omroepen uit om aan deze discussie deel te nemen.'

Jeroen Pauw inhuren is een kwestie van maatwerk. Beeld ANP Kippa
Twan Huys kost zeker het dubbele van Fons de Poel. Beeld ANP Kippa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden