Rubriek Paul Onkenhout

Focus op lezers, niet de kijkers

Blad van de week

Wat is lezenswaardig deze week? Vandaag: best chic, VN als maandblad. En met een goede tip: ga die bubbel uit, het dorpscafé in!

Weet u nog, het Ramadanjournaal van de NTR, eerder dit jaar? Het was vast allemaal goed bedoeld, zegt Keklik Yücel deze maand in Vrij Nederland.

‘Maar tegelijkertijd ondersteunen zulke initiatieven een patriarchale cultuur. Zulke uitzendingen laten níét zien hoeveel Turkse jongeren onder druk worden gezet aan de ramadan mee te doen en te vasten, ook als ze helemaal niet zo religieus zijn.’

Puntje gemaakt. Samen met filmregisseur Eddy Terstall is Yücel, oud-Kamerlid van de PvdA, geïnterviewd vanwege Vrij Links. In dat manifest werd gepleit voor een vrij debat zonder religieuze belemmeringen en een levensbeschouwelijk-neutrale staat. Het manifest zou anti-islamitisch zijn en het kamp van Wilders en Baudet in de kaart spelen.

Terstall, laconiek: ‘Het zij zo. Als Baudet het met ons eens is, dan is dat winst.’ En Yücel, over de Erdoganaanhangers Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk: ‘Zulke anti-democratische figuren hadden nooit op de kieslijst terecht mogen komen.’

Vrij Nederland oogt chic als maandblad, en richt zich ondanks de overdadige fotografie meer op lezers dan op kijkers. Pagina’s met louter tekst en geen beeld: het is wennen, maar het werkt aardig.

De ene rode draad in het septembernummer is segregatie, de andere religie. Julia Cornelissen schrijft over de scheiding tussen arm en rijk in steden. Arnon Grunberg onderzoekt tijdens een rondreis door Amerika welke nieuwe religie hij kan beginnen en de twee Vrij Linksers zijn reeds genoemd.

De bubbel uit

Beide thema’s vloeien samen in een origineel en prikkelend verhaal van kunstenaar-schrijver Jonah Falke. Hij vraagt zich af hoe hij zichzelf uit zijn linkse, atheïstische, hoogopgeleide en geëngageerde bubbel kan bevrijden. Dat klinkt soft en wellicht ook elitair, maar Falke omzeilt de valkuilen van dit verhaaltype en kiest de juiste toon.

Zijn oplossing om de bubbel te verlaten, is aanbevelenswaardig: ‘Eens per maand bezoek ik een café op het platteland.’ In het Wapen van Ulft, in Ulft, treft Falke mensen met een ‘gewone baan, wat dat ook moge betekenen, en mensen met een gezin: hoerenlopers, (ex-)criminelen, racisten, alcoholisten, dealers, soldaten, boeren, fabrieksarbeiders en niet-geëngageerde kunstenaars.’

Juist diversiteit

Zijn tweede toevluchtsoord is een klooster. Het vertoont volgens Falke gelijkenissen met een café. ‘Als akelig neveneffect hebben gelovigen, net als zatlappen, soms last van onverdraagzaamheid jegens andersdenkenden (…). Iedereen is er welkom, bezit of achtergrond is niet van belang, en samen wordt er naar ‘verbinding’ gezocht.’

In het café in Ulft organiseert Falke op 26 januari ‘een minifestival waar de diversiteit wordt gevierd’, met onbeperkt bier, wijn en leverworst voor 25 euro. We noteren het meteen in de agenda.

Paul Onkenhout

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.