Fluisteropera van David Lang is magische, intieme ervaring

De Amerikaanse componist David Lang zoekt met zijn composities al jaren naar het unieke van live muziek. Hij componeerde met zijn fluisterende opera The whisper opera muziek die zo zacht is dat je haar niet kunt opnemen. Alleen live te beleven, in Rotterdam bijvoorbeeld. Een conceptuele voorstelling die verrassend genoeg niets pretentieus heeft.

Scène uit the whisper opera. Foto Richard Termine

Vier musici sluipen met gestreepte sokken het podium van de installatie op. Op hun knieën gezeten draaien ze elk een hangend bekken rond, aaien met een stok erover heen. Haast onhoorbaar beginnen ze te fluisteren. Soms vang je een zin op: 'Whenever I'm alone I cry'.

The whisper opera van de Amerikaanse componist David Lang is zo zacht dat het publiek heel dicht op de muziek moet zitten, omdat je anders niets hoort. Sopraan Tony Arnold zingt nauwelijks, vaker fluistert ze, voor een getrainde stem heel zwaar. De musici - een cellist, slagwerker, fluitist en klarinettist - begeleiden haar in uitstekend samenspel met uitgeklede, minimale muziek. Losse noten, niet meer dan vier verschillende klanken. Je hoort vaker de kleppen van de fluit dan een toon.

Unieke van live muziek

Het publiek zit verspreid door de installatie, die niet meer dan vijftig personen toelaat, en met lange vitrages verdeeld is in vier vlakken. Waar je ook zit, je ziet maar één vlak, en krijgt slechts op de achtergrond mee wat er in de andere hoeken gebeurt. Als je het al hoort.

Pulitzerprijswinnaar David Lang zoekt met zijn composities al jaren naar het unieke van live muziek. Als alles op internet staat, in perfecte opnames, waarom zou je dan nog de concertzaal bezoeken? Ook The whisper opera (2013, deze week was de Europese première) komt voort uit die vraag. De muziek kán niet eens opgenomen worden, omdat je op elk punt op het podium iets anders hoort. Waar zet je dan de microfoon?

Verrassend, hoe zo'n conceptuele voorstelling niets pretentieus heeft. Het is een magische, intieme ervaring zo dicht op de musici te zijn, zo aandachtig te moeten luisteren. De teksten, readymades van Google-zoekopdrachten, verbinden je voor even met onbekenden en hun digitale gebeden.

The whisper opera van David Lang. Door International Contemporary Ensemble en Tony Arnold (sopraan). Gezien: 9/2 De Doelen Rotterdam. Aldaar dinsdag 10/2 nog een concert.

Componist David Lang. Foto Axel Dupeux