PROFIEL

Flamboyante en betrokken filmfinancier

Filmfinancier Frans Afman kwam niet toe aan zijn memoires. Een documentaire van zijn dochter vult de leegte. Wie was hij?

Frans Afman met Mel Gibson. Beeld The Hollywood Banker
Frans Afman met Mel Gibson.Beeld The Hollywood Banker

'Roman Polanski moest af en toe van z'n bed gelicht worden door papa. Zat hij weer te rommelen met een 17-jarige. Vréselijk.' Wie de weduwe van Frans Afman in Hollywood Banker hoort vertellen over de opnamen Pirates, Polanski's piratenflop uit 1986, kan zich voorstellen dat er heel wat memorabele anekdoten verloren zijn gegaan bij het overlijden van de flamboyante filmfinancier, die er niet aan toe kwam zijn memoires op te tekenen.

Gelukkig is er nu wel de documentaire, waarvoor zijn dochter Rozemyn Afman (30) behalve de dan al doodzieke Afman (1933-2011) ook verscheidene beroemde en/of machtige Afman-getrouwen voor de camera kreeg. De film ging in première op het Nederlands Film Festival, en is nu ook te zien in de bioscoop.

Afman ging op voornaambasis om met de grote sterren, maar bewoog zich voornamelijk achter de schermen. Als de camera hem eens filmde, was er altijd wel een Amerikaanse producent in de buurt die vol ontzag over 'Afmans bank' sprak. Dan doelde men niet zozeer op Slavenburg's Bank of Crédit Lyonnais, de financiële instellingen waar Afman jarenlang de film-investeringdivisie bestierde, maar op de tweezitter in het halletje van diens kantoor te Rotterdam. Daar zaten volgens de overlevering ooit 's werelds voornaamste filmproducenten nerveus te wachten tot die Hollandse bankier met één pennestreep hun filmdromen tot realiteit maakte of verpulverde.

Heel overdreven was die reputatie niet: de methode Afman was goed voor een revolutie in de filmwereld. De bankier voorzag producenten van miljoenenleningen en verkocht complete maar nog niet gedraaide films vooraf als pakket, inclusief regisseur en cast. Wie intekende betaalde vooruit een kinderlijk eenvoudige constructie, maar zeer effectief mits uitgevoerd met aplomb en schijnbaar onuitputbare portemonnee. Zo stelde Afman kleinere en jonge productiehuizen te concurreren met gerenommeerde Hollywoodstudio's.

Frans Afman met Roger Moore Beeld The Hollywood Banker
Frans Afman met Roger MooreBeeld The Hollywood Banker

Dances With Wolves

'Ik had je vader nodig', zegt Kevin Costner in Hollywood Banker tegen Rozemyn Afman, het nakomertje in een gezin met drie broers. De acteur kreeg nergens in Amerika een voet tussen de deur voor zijn plan voor Dances With Wolves. Het begon er al mee dat Costner de indianen in zijn film hun eigen taal wilde laten spreken, met ondertitels dat zinde de studio's niet. Afman zag de met negen Oscars bekroonde film wel als een gunstige investering, zoals hij ook een cruciale rol speelde bij klassiekers als The Terminator (1984) en Platoon (1986). Oliver Stone liep al tien jaar vruchteloos rond met een script over zijn ervaringen als militair in Vietnam, tot Afman bijsprong. 'De man die het geld naar de Filipijnse jungle bracht'; zo werd Afman geëerd in de dankspeech toen Platoon de Oscar won voor beste film.

Dochter Afman: 'Natuurlijk, hij stak niet alleen geld in klassiekers. Hij heeft zo'n negenhonderd films gefinancierd, daar zaten óók honderden titels bij die alleen op video uitkwamen.'

Frans Afman met Arnold Schwarzenegger Beeld The Hollywood Banker
Frans Afman met Arnold SchwarzeneggerBeeld The Hollywood Banker
Frans Afman met Christopher Reeve Beeld The Hollywood Banker
Frans Afman met Christopher ReeveBeeld The Hollywood Banker

Een Amerikaanse collega-bankier benoemt in de documentaire het verschil tussen hem en Afman; de Nederlander was persoonlijk betrokken bij de films waarin hij investeerde. Afman nam ook zonder pardon een strandvilla aan als cadeautje na het zakendoen. Afmans dochter: 'Die cultuur was toen anders, meer cowboyachtig. Nu mag je als bankier niet eens een flesje wijn aannemen.'

Na zijn vertrek bij Crédit Lyonnais, die net als Slavenburg's Bank in problemen kwam, was het in Hollywood direct gedaan met Afman. 'Zonder een bank achter zich betekende hij ineens niks meer. Dat heeft hem wel geraakt.'

Rozemyn heeft overwogen haar film in Afman-stijl (deels) via voorverkoop te financieren, maar dat bleek niet mogelijk. 'Crowdfunding hielp. En ik kreeg een afwerksubsidie van het Filmfonds. Hopelijk lukt het me nu de film in Amerika te verkopen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden