Recensie Film

First Reformed heeft de intensiteit van een zorgvuldig verwoorde, onheilszwangere biecht (vier sterren)

Het kraakhelder vastgelegde First Reformed is intens als een zorgvuldig verwoorde, onheilszwangere biecht. Ethan Hawke is voortreffelijk als de voorganger die zijn eigen demonen probeert uit te drijven. 

Ethan Hawke in First Reformed. Foto filmstill

First Reformed
Regie Paul Schrader
Met Ethan Hawke, Amanda Seyfried, Cedric the Entertainer, Victoria Hill, Philip Ettinger, Michael Gaston,

113 min., in 3 zalen.

Filmpriesters hebben hun geestelijke zaken doorgaans nauwelijks op orde. De New Yorkse dominee uit Paul Schraders First Reformed, te zien in de zomerreeks Previously Unreleased van het Amsterdamse Filmmuseum Eye, is geen uitzondering. Zo maagdelijk wit als de kerk van Ernst Toller (Ethan Hawke) prijkt boven het gazon, zo’n chaos is zijn geloofsleven.

Sinds zijn zoon sneuvelde in Irak, staat de ernstig zieke Toller op gespannen voet met God. Het helpt ook niet dat zijn 18de-eeuwse kerk tegenwoordig voornamelijk wordt gebruikt als toeristenattractie, en dat hij weinig raad weet met de zielennood van zijn gemeenteleden. Wanneer hij op verzoek van de zwangere Mary (Amanda Seyfried) gaat praten met haar zwaar gedeprimeerde, milieu-activistische echtgenoot Michael (Philip Ettinger), ervaart Toller dat gesprek als een vruchtbare gedachtenuitwisseling over het duister dat pertinent aan het aardse bestaan knaagt. Maar nog voor hij opnieuw met Michael kan afspreken, heeft deze zichzelf door het hoofd geschoten. Wat vervolgens te doen met het bomvest dat in Michaels garage lag en dat Toller in zijn eigen huis heeft verstopt?

Toller probeert het allemaal eerst van zich af te schrijven, precies zoals Schraders beroemdste antiheld, Travis Bickle, dat deed in het door Schrader geschreven Taxi Driver (1976). Dat doet Toller ook in navolging van de getormenteerde pastoor uit Robert Bressons Journal d'un curé de campagne (1951), terwijl de geesten van Ingmar Bergman, Carl Theodor Dreyer en Andrei Tarkovski eveneens door de vertelling waren. Allemaal helden van Schrader, die hij in zijn twintigste speelfilm als regisseur overtuigend naar zijn hand zet.

Kraakhelder vastgelegd, in koel belichte, nagenoeg vierkante kaders, heeft First Reformed de intensiteit van een zorgvuldig verwoorde, onheilszwangere biecht. En Ethan Hawke, iemand die je vanwege zijn jongensachtige schalksheid niet direct met priesterrollen associeert, is voortreffelijk als de voorganger die zijn eigen demonen probeert uit te drijven: flegmatiek zolang notitieboek en whiskey afdoende ontlading bieden, giftig gek wanneer Tollers crisis tot een kookpunt komt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.