Finse runenzang gebaat bij stemmen uit Mordovië

Muziek..

Wie dacht dat de afwisselend ijle, zoemende, kirrende en zelfs snerpendeklanken uit zeven Finse vrouwenkelen die de Utrechtse Pieterskerk vulden,iets te maken hadden met oude muziek, zat er helemaal naast. De muziek vanMe Naiset (Fins voor 'wij vrouwen') is voor het merendeel zelfgecomponeerd, hoewel nadrukkelijk gebruik wordt gemaakt van volksezangstijlen. Door speels gebruik te maken van de fraaie akoestiek van deromaanse gewelven, was één stem soms voldoende om een traag wegstervendedrieklank neer te zetten.

Sinds enkele jaren werkt Me Naiset intensief samen met vijf zangers uithet Russische Mordovië, die in dezelfde Fins-Oegrische traditie staan. Deoude runenzang was in Finland honderd jaar geleden al uitgestorven, maarwordt in de streek Ingrië bij St. Petersburg nog beoefend. Net als deHongaren, die tegenwoordig op Transsylvanië zijn aangewezen om nog ietsvan hun oorspronkelijke folklore op te diepen, kunnen Finsevolksmuziekvorsers niet om de Russische gebiedsdelen heen. De combinatievan Me Naiset en Toorama draait niet alleen om verwantschap, maar levertook fraaie contrasten op. Waar de Finse dames vooral het ijleScandinavische klankpalet vertegenwoordigen, zijn de stemmen van Tooramagetekend door de sonore viriliteit die zo kenmerkend is voor de Russischevolkszang.

Des te aangrijpender werd daardoor het klaaglied Garojtj Marjac,waarbij een van de zangers in de huid kruipt van de wenende Maria, die haartranen de vrije loop laat terwijl ze het uniform van haar gestorvengeliefde betast. Het gefrunnik aan de lap stof en het gesnotter dedenaandoenlijk aan.

De samenwerking tussen wereldmuziekpodium Rasa en het Festival OudeMuziek pakt op deze manier voor beide positief uit. Voorstellingen met'Europese volkspolyfonie' trekken als regel niet veel publiek, maar onderde vlag van het festival was de kerk goed gevuld.

Ook voor de wereld van de oude muziek zijn projecten als dit eenverrijking. Zangstemmen in kerken zouden in het verleden wel eens heelanders hebben kunnen klinken dan we tegenwoordig gewend zijn. De vocalistenvan Me Naiset en Toorama maakten dat heel aannemelijk.

Ton Maas

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden