Theater

Films van 'legendarische' theatervoorstellingen in digitale filmbank

Theater heeft een groot nadeel ten opzichte van andere kunstvormen. Het verdwijnt. Een fantastisch boek kan je herlezen. Muziek en films kan je honderden keren afspelen. Beeldende kunst kan je desnoods aanschaffen. Maar theatervoorstellingen zijn een korte periode te zien, waarna spelers zich op andere projecten richten en het kunstwerk voorgoed verdwijnt. Liefhebbers moeten het doen met de herinnering.

Pierre Bokma en Hans Croiset in 'Hamlet', 1986. Collectie: Theater Instituut Nederland. Beeld Kees de Graaff

Theaterencyclopedie.nl wil daar verandering in brengen. De redactie achter deze theater-wiki wil dertig 'legendarische voorstellingen' op hun site zetten. Integraal en gratis voor iedereen te zien.

Daarvoor zijn ze een crowdfundingactie gestart op Voordekunst.nl, genaamd 'Maak theater zichtbaar!' Er is 15 duizend euro nodig om dertig theaterklassiekers te ontdoen van de duistere sluiers van de herinnering. De oudste opname is van Wie is bang voor Virginia Woolf? uit 1964, met Ank van der Moer en Han Bentz van den Berg als nog altijd meedogenloze Martha en George. De meest recente: het drie uur durende epos De laatste Dagen der Mensheid van 't Barre Land uit 2008.

De opnames komen uit het archief van Hans van Keulen, conservator bij Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam. Hij is mede-verantwoordelijk voor de selectie. Desgevraagd legt hij uit dat het gevraagde bedrag misschien veel lijkt voor de digitalisering van dertig voorstellingen (waarvan een aantal al digitaal beschikbaar is), maar dat het geld nodig is voor de afhandeling van de rechten en voor het bewerken en verbeteren van de veelal oude opnamen. Ze noemen dat 'internetklaar maken'.

Van Keulen: 'In de opname van De nacht, de moeder van de dag, die geweldige eerste Lars Norén die in 1984 hier door het Publiekstheater werd gespeeld, zit in het laatste bedrijf een heel irritante brom in het geluid. Die kunnen we nu weghalen.'

Scene uit het toneelstuk 'Cafe Lehmitz'. Beeld Ben van Duin

Toneel

De nadruk in de selectie ligt op toneel. Met maar liefst drie uitvoeringen van Wie is bang voor Virginia Woolf?, Hamlet door het Publiekstheater, met een jonge Pierre Bokma in de hoofdrol, en stukken van Judith Herzberg. Maar ook dans (Live van Hans van Manen), mime (Café Lehmitz van Carver) en jeugdtheater (Mirad, een jongen uit Bosnië door Theatergroep Wederzijds) zullen op de site komen.

Van Keulen benadrukt dat de gekozen voorstellingen zeker geen canon moeten voorstellen. De keuze van de werken is enigszins beperkt. Hoewel er in zijn archief nog honderden opnames liggen, valt een groot deel daarvan af omdat deze ooit op televisie zijn uitgezonden. 'De omroepen zijn dan de rechthebbenden en die vragen gerust 200 euro per minuut.'

De gulste donateurs mogen een middag grasduinen in het archief en hun favoriete voorstelling uitzoeken, die dan internetklaar gemaakt wordt. Om deze eindeloos te kunnen herbekijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden