Filmmakers in Cannes weten niet goed raad met oorlog in Kosovo

Wanneer het belangrijkste filmfestival een overzicht geeft van wat er zoal aan film geproduceerd wordt en wanneer film iets weergeeft van wat er in de wereld speelt, dan mag je veronderstellen dat er op een of andere manier iets te merken valt van de oorlog rond Kosovo....

Niet dus. Elizabeth Taylor, de 67-jarige droom van overrijpe festivalgangers, zal ongetwijfeld weer een diner organiseren tegen aids, maar dat doet ze al jaren. En in diverse films wordt er genoeg aandacht gevraagd voor wantoestanden in het land van herkomst, terwijl Het Millenniumprobleem evenmin ontbreekt, maar die oorlog, tja wat kun je ermee.

De Franse kranten zijn dit jaar minder gevuld met film dan ooit, omdat Kosovo veel ruimte opslurpt. En natuurlijk, de wel/niet-toekomstige Russische president Nikita Mikhalkov droeg een steentje bij met opmerkingen over de domheid van mensen en de behoefte aan een algeheel humanisme, maar directe verbanden zijn de eerste dagen niet gelegd.

Films uit de Balkan zijn ook schaars, wat te verwachten viel, omdat er momenteel niet veel gemaakt wordt daar. Serviërs worden niet geboycot, maar dat hoeft ook niet. Omdat mannen beneden de zestig jaar het land van Milosevic niet mogen verlaten zonder een uitzonderlijke reden, is er maar één Serviër met permissie vanuit Belgrado naar Zuid-Frankrijk gereisd, in gezelschap van één Joegoslavische journaliste (de drie andere Serviërs in Cannes waren al in het buitenland).

De naam is Lazar Ristovski, bekend als acteur in films van onder meer Emir Kusturica en Goran Paskaljevic, die in Cannes debuteert met Belo Odelo ('Het witte pak'). De film werd opgenomen voordat de NAVO-bombardementen begonnen en afgemaakt in Boedapest. Ristovski speelt zelf de hoofdrol (plus nog een bijrol) van de militair Savo, die per telegram wordt verzocht thuis te komen, omdat zijn moeder op sterven ligt. En of hij het witte pak wil meenemen dat zijn broer ooit voor hem kocht. Savo stapt in de trein en op reis ontmoet hij een bont gezelschap dat wel zoiets als de Joegoslavische maatschappij vertegenwoordigt.

Er wordt gezopen, gevreeën en gevochten, en af en toe gaat er een pistool af. Taferelen zoals we die kennen uit de films van Kusturica. Een zwarte komedie dus over passie en gekte, leuk soms, maar vooral een barokke farce die niets toevoegt aan eerdere Joegoslavische films en niets van doen heeft met de huidige oorlog.

Een beetje politiek is de Israëlische film Kadosh van Amos Gitai, over vrouwenproblemen in de joods orthodoxe gemeenschap. Een man wordt door de rabbi gezegd een andere vrouw te nemen, als er na tien jaar huwelijk nog geen kinderen zijn, hoewel die twee veel van elkaar houden. Een andere vrouw wordt tot een huwelijk gedwongen, met iemand van wie ze niet houdt. De vrouwen reageren in eenzaamheid en rebellie.

In Israël wordt de film als zeer kritisch, en in orthodoxe kringen als discutabel beschouwd. Wat traag, af en toe wat zwaar aangezet, maar kwalitatief een van de betere films de eerste dagen van dit festival.

Een festival is vooral afwachten. Meesterwerken zijn nu eenmaal dun gezaaid. Het programma is voorlopig in elk geval zeer gevariëerd. Naast eerder genoemde problematieken en een half gelukt semi-documentair drama over gewone mensen en hun sores in Wonderland van Michael Winterbottom, krijg je opeens de gelikte romantische thriller Entrapment van de Engelse regisseur Jon Amiel, waarin Sean Connery kan schitteren als een meesterdief. Gesmeerd en lekker, maar niet bijzonder, ter ere van de acteur die hier in het zonnetje wordt gezet. En de kans niet laat lopen om aandacht de vragen voor zijn Schotse Nationale Partij. Toch politiek, maar dan wel van een heel pietepeuterig belang.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden