PostuumJoel Schumacher

Filmmaker Joel Schumacher (1939-2020) wist als geen ander commercie te combineren met cult

Regisseur Joel Schumacher is op 80-jarige leeftijd overleden. Hij bouwde veel krediet op met commercieel succesvolle, solide Hollywoodproducties en bereikte cultstatus met het bijzonder slecht ontvangen Batman & Robin. Schumachers beste film is ongetwijfeld Falling Down (1993).

Joel SchumacherBeeld Getty

Mislukkingen kent de filmgeschiedenis genoeg. Toch komt het zelden voor dat een filmmaker zijn excuses aanbiedt voor een slecht product. Joel Schumacher deed het. Het speet hem dat hij de superheldenfilm Batman & Robin (1997) had gemaakt, vertelde de New Yorkse regisseur in een interview met Vice in 2017. Hij had er niet aan moeten beginnen, het was overmoed en hij had het verprutst: ‘Ik neem de volle verantwoordelijkheid.’

De openbare verontschuldiging was tekenend voor Schumacher, die maandag op 80-jarige leeftijd overleed aan de gevolgen van kanker. De Hollywoodregisseur toonde zich in interviews opmerkelijk openhartig. Een lang gesprek met Vulture, de cultuursectie van het tijdschrift New York Magazine, baarde in augustus vorig jaar opzien door Schumachers uitspraken over lastige acteurs als Tommy Lee Jones (‘een klootzak’) en Val Kilmer (‘psychotisch’), maar vooral door zijn verhalen over zijn uitspattingen met seks en drugs.

Daar was hij al vroeg bij. Schumachers jeugd als enig kind in Queens, New York, werd gekenmerkt door een gebrek aan toezicht: zijn vader overleed toen hij een kleuter was en zijn moeder werkte lange dagen. Schumacher begon op 9-jarige leeftijd met drinken en een jaar later met roken. Rond dezelfde leeftijd werd hij al gegrepen door films, maar na twee kunstopleidingen begon hij zijn carrière als modeontwerper. Hij belandde in de filmwereld als kostuumontwerper, begon met scenario schrijven en kreeg zijn eerste kans als regisseur met The Incredible Shrinking Woman (1981).

Commercie en cult

Als regisseur toonde Schumacher zich productief en wisselvallig. Hij bouwde veel krediet op met commercieel succesvolle, solide Hollywoodproducties als St. Elmo’s Fire (1985), Flatliners (1990) en de spannende John Grisham-verfilmingen The Client (1994) en A Time to Kill (1996), maar leek zijn hand te overspelen toen hij de Batman-franchise nieuw leven in moest blazen. Batman Forever (1995) werd nog wel een hit, maar het vervolg Batman & Robin deed Schumachers carrière bijna de das om. De film met George Clooney in Batmanpak (met zichtbare tepels, tot afschuw van de fans) werd verguisd door zowel de filmcritici als het publiek. Een cultstatus was het gevolg: Batman & Robin was zó slecht dat het weer leuk werd.

Na zijn superheldendebacle richtte Schumacher zich op films met kleinere budgetten. De geslaagde thriller Phone Booth (2002) en het documentair gedraaide oorlogsdrama Tigerland (2000), beide met Colin Farrell in de hoofdrol, toonden zijn visuele talent. Hij wisselde zijn successen af met minder goed ontvangen titels, zoals de door de Volkskrant als ‘ranzig’ gekwalificeerde snuff movie-thriller 8MM (1999) en het matige historische drama Veronica Guerin (2003).

Schumachers beste film is ongetwijfeld Falling Down (1993), waarin Michael Douglas de gescheiden en kersvers ontslagen William Foster speelt, die op een snikhete dag in Los Angeles volledig doordraait. Alles frustreert deze boze witte man: de file, de Koreaanse winkelier die te veel geld vraagt, het fastfoodrestaurant dat geen ontbijt meer verkoopt. Met een mitrailleur haalt hij zijn gelijk. Foster is een personage dat afwisselend begrip en afgrijzen oproept, in een film die 27 jaar later alleen maar actueler lijkt te zijn geworden. IJzersterke, verontrustende Hollywoodcinema, zoals Schumacher dat kon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden