REPORTAGE

Film 'To Singapore, with Love' mag niet vertoond worden in Singapore

In Singapore zelf mag de film 'To Singapore, with Love' over bejaarde politieke ballingen niet worden vertoond, dus zit een filmzaaltje pal over de grens met Maleisië vol.

Uit de film To Singapore, with Love: een politieke balling kijkt vanuit Maleisië naar Singapore, waar hij sinds 1963 niet meer welkom is.Beeld .

Jammer dat hij niet mee kan eten. Het feestmaal ziet er schitterend uit, zegt Ah Pui. 'Happy Birthday mother', roept hij. Hij zou zijn moeder willen kussen, haar omhelzen maar dat is niet mogelijk. Ah Pui kan de verjaardag van zijn moeder alleen via Skype meebeleven. Moeder woont in Singapore, en Ah Pui niet. Hij is een communist of socialist, en leeft daarom in ballingschap. Hoop dat hij ooit zijn geboorteland zal terugzien heeft hij niet. Singapore wil hem niet meer.

De Singaporese regisseuse Tan Pin Pin heeft een documentaire gemaakt over Ah Pui en andere ballingen die hun leven slijten in Maleisië, Thailand of Groot-Brittannië: To Singapore, with Love. De namen zeggen niemand in Singapore iets: Said Zahari, Tan Kok Fang, Tan Wah Piow, Cham Sung Wing, Wong Soon Fong. Allen zijn zij vergeten, als iemand ze al ooit heeft gekend.

De meesten van hen zijn gevlucht in 1963, toen de aankomende alleenheerser Lee Kuan Yew afrekende met zijn grootste tegenstanders: de socialisten. 'Operation Coldstore' was de codenaam waaronder hij in één dag de hele leiding van de 'Barisan Sosialis', de socialistische beweging, aan de kant zette. Dat was het begin van het bewind zoals dat voortduurt tot op de dag van vandaag.

Lee Kuan Yew richtte Singapore in als een groot familiebedrijf, met hemzelf als president-directeur aan het hoofd. Singapore werd een economisch succes, het 'Zwitserland van Azië', de schoonste stad van het werelddeel, maar dat had een prijs: Singaporezen hadden het goed, en in ruil daarvoor moesten zij zich onthouden van kritiek.

Pin Pin Tan ontvangt van sjeik Mansour bin Mohammed bin Rashid Al Maktoum (L) de prijs voor Beste Regisseur voor haar film To Singapore, with Love in Dubai, 2013Beeld anp

IJzeren hand

De 'directeur' reageerde met ijzeren hand. En zo is het onder zijn zoon Lee Hsien Loon als premier nog steeds. Onwelgevallig nieuws wordt gecensureerd, en zelfs in de gezaghebbende Straits Times staat nooit een onvertogen woord. Kritiek op de regering is opbouwend en anders verboden.

De ballingen van 1963 zijn aan de vergetelheid prijsgegeven, en niemand had ooit geweten van hun bestaan, als Tan Pin Pin ze niet uit hun slaap had gewekt. In To Singapore, with Love komen zij een voor een aan het woord. Zij vertellen hoe het lot ze in de armen van de socialistische en de communistische partij dreef, hoe zij wegvluchtten, en hoe oneerlijk het is dat zij meer dan vijftig jaar later nog altijd ballingen zijn.

Bij de herdenking van 50 jaar 'Operation Coldstore' zegt een voormalige socialistenleider, Poh Soo Kai: 'Het kruis is te zwaar geweest. Het is tijd om onze wonden te helen.' Daar wil Singapore echter niet aan meewerken.

De melancholieke documentaire over de oude slachtoffers van de geschiedenis oogst lof en prijzen op internationale festivals als de Berlinale. De halve wereld heeft de film inmiddels al gezien en vorige maand vond Tan Pin Pin het tijd hem ook in Singapore te vertonen. Voordat het tot een vertoning kon komen heeft de Media Development Authority, de filmkeuring van Singapore, de documentaire echter verboden.

Hij mag niet worden vertoond omdat hij 'de nationale veiligheid en de stabiliteit van Singapore ondermijnt', en omdat hij een 'podium geeft aan mensen die dat niet verdienen', aldus de minister van informatie, Yaacob Ibrahim.

Met dit verbod bewijst Singapore dat het nog steeds de dictatuur is die het was onder Lee Kuan Yew. Het is niet meer zo hard als in 1963 en de Singaporezen zijn veranderd: er klinken protesten, onder andere van de organisaties van filmmakers en kunstenaars, en op het internet gonst het.

Als de film wordt vertoond op het 'Freedom Film Fest', pal over de grens met Maleisië in Johor, is het zaaltje uitverkocht. Honderden Singaporezen zijn de grens overgestoken om To Singapore, with Love toch te zien.

Bang voor lange arm bewind

Als lokale media de bezoekers om commentaar vragen doet iedereen er angstig het zwijgen toe. Zo dapper zijn zij ook weer niet. In werkelijkheid zijn de meesten zelfs bang voor de lange arm van de Singaporese autoriteiten.

De Singaporese familieleden van Ah Pui zijn zelfs doodsbenauwd. Als zij via Skype zien dat Tan Pin Pin ze staat te filmen beginnen zij te schreeuwen: 'Film ons niet. Je brengt ons in grote problemen. Wij willen niet in beeld!'

Uiteindelijk wil ook regisseuse Tan Pin Pin zelf, na alle ophef, niet meer in beeld. Ook zij is bang voor 'grote problemen' en doet er het zwijgen toe. Een interview over censuur? Over Singapores donkere geschiedenis? Over de verboden film? 'Dat interview geef ik toch maar niet', antwoordt zij, 'maar bedankt voor de belangstelling.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden