‘Film ontstijgt traditionele barrières’

Andrew Adamson, maker van Shrek en The Chronicles of Narnia, werd op Cinema Expo tot Filmmaker van het Jaar uitgeroepen....

‘Het is een gebaar van de hele filmgemeenschap. Dat vind ik bijzonder. Dat de waardering niet uit een specifiek land komt, maar uit alle delen van de wereld.’

Andrew Adamson (39) is verguld met de titel Filmmaker of the Year, die hij donderdag in Amsterdam kreeg toebedeeld op Cinema Expo International, een jaarlijks evenement voor afgevaardigden uit de filmindustrie. Misschien is de eretitel, denkt Adamson, te danken aan zijn achtergrond: hij groeide op in Nieuw-Zeeland, woonde in Nieuw-Guinea, reisde de wereld over, en is nu alweer jaren gevestigd in Los Angeles. ‘In mijn films zit de ervaring die ik op al die plekken heb opgedaan. Mijn blik is wijder dan die van mensen die altijd op dezelfde plek zijn gebleven.’

Als regisseur heeft Adamson drie films op zijn naam, stuk voor stuk kaskrakers. Shrek, de animatiefilm over de liefde tussen een moerasmonster en een prinses, bracht in de bioscopen 456 miljoen dollar op. Shrek 2 verkocht voor 881 miljoen dollar aan bioscoopkaarten, en The Chronicles of Narnia: the Lion, the Witch, and the Wardrobe was goed voor een omzet van 739 miljoen – en daar komen de honderden en honderden miljoenen uit de dvd-verkoop nog bij.

Ook voor Adamson, die in het begin van zijn carrière als animator aan special effects in films werkte, zijn dergelijke bedragen abstract. ‘De filmmarkt is echt een wereldmarkt geworden. The Chronicles of Narnia is in Maleisië de best verdienende film aller tijden. Tot mijn verbazing. Het werk van Narnia-schrijver C.S. Lewis zit vol christelijke verwijzingen, en Maleisië is hoofdzakelijk een moslimland. Blijkbaar ontstijgt film dergelijke traditionele barrières.’

Na Shrek en Shrek 2 kreeg Adamson louter lof toegezwaaid – hij gold als de golden boy van Hollywood die met precisie balanceerde op de grens tussen lol, ironie en sarcasme. Dat veranderde na The Chronicles of Narnia: the Lion, the Witch and the Wardrobe. De Disney-blockbuster met zijn bonte bevolking van centauren, fauns, reuzen, heksen en weerwolven – de eerste in een reeks gebaseerd op de kinderboeken die Lewis tussen 1950 en 1956 schreef – werd door critici als een mooie plaatjes-parade ervaren, die net iets te veel was doordesemd met religieuze thema’s.

Adamson: ‘Die ophef over de christelijke symbolen was vooral in Amerika groot. Daar is religie nu eenmaal een big deal. Natuurlijk zitten in Lewis’ werk bijbelse verwijzingen. Alleen dat was tijdens de verfilming geen speerpunt. Toen ik de boeken las en er door overrompeld raakte, was ik acht jaar oud. Ik vond het gewoon een prachtig verhaal over aanvaarding. En zo heb ik het ook verfilmd.’

De regie van The Chronicles of Narnia markeert ook Adamsons overstap van animatieregie naar live action. ‘Dat oogt als een grote, bewuste stap. Maar eerlijk gezegd heb ik er nooit bewust voor gekozen om eerst animatie te regisseren, en daarna echte acteurs. Het grootste verschil is dat tijdens het maken van live action een groot deel van de shots fysiek tastbaar is. Je ziet waarmee je bezig bent. Een animatieregisseur moet veel meer nadenken over wat er niet is. Waar komt straks het stof? Waar landen de regendruppels?

Momenteel werkt Adamson aan het scenario van The Prince Caspian – het tweede deel in de Narnia-serie, die in de zomer van 2008 uit moet komen. Tevens is hij betrokken bij de productie van Shrek 3. Is dat te doen? Is het mogelijk de aandacht over twee van zulke grote films te verdelen?

‘Ik ben als executive producer aan Shrek 3 verbonden, niet als regisseur. Dat project volg ik van een grotere afstand dan de eerste twee delen. Wat een interessant leerproces is. Er worden wel eens beslissingen genomen waarvan ik denk: dat had ik anders gedaan. Dan is het de kunst niet meteen in te grijpen, maar de afdelingen de ruimte te geven hun ideeën te ontwikkelen.’

Het werk van Adamson is een mondiale onderneming. Shrek-poppen en Narnia-schooltassen worden overal op de wereld verkocht, tot in de verste uithoeken. ‘Dat is iets waarmee ik nooit rekening heb gehouden. Dat kan ook niet. Het succes van Shrek heeft mij net zo goed verrast. Ik herinner me het moment dat ik op vliegveld Heathrow tegen een reusachtige Shrek opbotste, die een printer aanprees. Dat had iets angstaanjagends. Er was geen ontsnappen aan. Van Shrek heb ik echt even afstand moeten nemen. Ik moest loskomen van de gekte. Opnieuw uitvinden waarom dat groene wezen mij jarenlang had gefascineerd.’

Nog geen 15 jaar geleden was Adamson een man die de kost verdiende door dagen achter elkaar op de computer aan visual effects te werken. Hij was weken bezig met een enkel shot. Mist hij dat millimeterwerk niet?

‘Waar ik het meest naar verlang, is mijn muziek. Koptelefoon op, en werken maar. Dat is voorbij. Ik moet nu met iedereen communiceren, en ogen en oren open houden. De muziek kan thuis pas weer aan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden