reportage

Festival Rewire tovert grenzeloze kunst uit de culturele ellende van de pandemie

De livestreams van het festival ademen precies de tijdgeest: het wereldwijde gevoel van isolatie én verbondenheid.

Livestream van Claire Rousay en Morita Vargas, voor festival Rewire. Beeld
Livestream van Claire Rousay en Morita Vargas, voor festival Rewire.

De looptijd van de coronacrisis valt zo’n beetje samen met de levensloop van de livestream-nieuwe-stijl. We zagen de concertvorm zich ontwikkelen van schokkerige opname in een slaapkamer tot extravagante hightech-shows in virtuele decors. Er was één constante: de beleving van een popconcert in een zaal bleef onvergelijkbaar met die eenzame blik op een laptopscherm.

Maar intussen ontwikkelde zich ook het meerdaagse onlinefestival, en al zou je verwachten dat juist die categorie tot falen was gedoemd (ga in plaats van anderhalf uur maar eens drie avonden lang naar dat scherm staren) zijn juist daar grote dingen gebeurd. Het Tilburgse festival Roadburn leverde in april een spectaculaire online-editie, en het afgelopen weekeinde haalde het Haagse festival Rewire het onderste uit de kan in een poging belangrijke kunst op gang te helpen, ondanks alles.

Rond de wereld

De grenzeloosheid van de stream betaalt zich uit bij Rewire: tijdens de eerste drie avonden van het festival maak je als kijker een rondje wereld. Vanuit Japan komt de zelfbouwmusicus Yosuke Fujita tot ons met een waanzinnig complex orgel, dat wordt bediend met perslucht en eindeloos veel ventieltjes. Fujita tovert er onaards mooie geluiden uit en dankzij de camera die zijn handelingen volgt, snap je ook werkelijk wat er gebeurt. Dat was in een zaaltje in Den Haag lastiger geweest.

Zijn zeer fysieke performance opent de poorten naar een muzikale sprookjeswereld. We wandelen door een woud van in elkaar hakende basklarinetten van de Belg Ben Bertrand. Hij laat zijn noten door een rij effecten gaan en creëert ter plekke een vervreemdende maar rustgevende geluidsruimte, ergens in een lege museumzaal.

Een prachtig, verstild concert. Dat daarna wreed wordt verstoord door de Keniaanse metal van Duma. Dit avant-gardistische deathmetalduo is gefilmd in een skelet van een leeg flatgebouw in de stad Kampala in Oeganda, terwijl krijsende horrorvocalen op ons worden afgevuurd bij knetterharde elektronische beats. Het is gruwelijk maar indrukwekkend, en het mooie aan deze stream is dat die de goede oude metal in een compleet andere en verfrissende context plaats, zowel wat betreft geografie als visueel decor.

Livestream van Elza Soares en Jaimie Branch, voor festival Rewire. Beeld
Livestream van Elza Soares en Jaimie Branch, voor festival Rewire.

Rewire legt unieke dwarsverbanden en ademt daarmee de tijdgeest: dat gevoel van isolatie maar tegelijk één grote, wereldwijde verbondenheid, dat ons door corona in de schoot is geworpen. Rewire smeedde in de aanloop naar het festival een paar wilde samenwerkingen, van artiesten die elk vanuit de eigen thuisbasis werd verzocht de dialoog aan te gaan. Het levert knappe streams op, van de 90-jarige sambadiva Elza Soares bijvoorbeeld, die rustig declameert bij de zacht golvende jazz van de New Yorkse trompettist en elektronische geluidsbewerker Jaimie Branch. ‘Rhythm is a breeze’, staat te lezen op een tegelwijsheid aan de muur van haar muziekstudio, en zo voelt deze samenwerking precies. De beelden van Soares en Branch vloeien als vloeistofdia’s in elkaar over.

Livestream van Claire Rousay met Morita Vargas voor festival Rewire. Beeld
Livestream van Claire Rousay met Morita Vargas voor festival Rewire.

Adembenemend is een voorstelling van de Amerikaanse Claire Rousay met de Argentijnse Morita Vargas. De spookachtige stem van Vargas en haar ritselende kleine handpercussie-instrumenten smelten samen met de dromerige open akkoorden op de gitaar van Rousay. De musici staan via de laptop met elkaar in verbinding en improviseren in een klein halfuur een gedenkwaardig stuk muziek aan elkaar. Het beeld is een geometrische puzzel van rechthoekige blokken, in kleur en zwart-wit, waarmee een mozaïek van livemuziek op het scherm verschijnt.

Je hoopt natuurlijk dat het avontuurlijke Rewire snel weer in fysieke vorm kan doorgaan, maar het moois dat dit jaar uit de pandemie-ellende is getoverd, zal ook niet snel worden vergeten. Voor de liefhebber die er live niet bij was: de streams zijn nog een week te bekijken op de site van Rewire.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden