Festival met veel excentriekelingen

Achtergrond..

Van onze verslaggever Bor Beekman

Amsterdam. Na de controversiële openingsfilm van de vorige editie, toen kunstenaar Renzo Martens met zijn anti-ideële Congo-documentaire Episode 3 in het gezicht van hoofdsponsor Oxfam Novib spuugde, wilde IDFA-directeur Ally Derks dit jaar iets geheel anders.

En zo opent de 22ste editie van het International Documentary Filmfestival vanavond in het Amsterdamse Tuschinski-theater met het Koude Oorlog-spionnendrama War Games, and the Man Who Stopped Them. Een intrigerend doch uitputtend verslag van de carrière van de Poolse kolonel Kuklinski, die als CIA-spion al of niet een Derde Wereldoorlog voorkwam.

Een ‘iets veiliger’ keuze dan de vorige openingsfilm, liet Derks eerder deze week weten. Maker Dariusz Jablonski won in 1998 tenslotte al eens de Joris Ivens award, de hoofdprijs van het festival, voor zijn film Fotoamator. Ditmaal had hij de pech dat zijn onderwerp – Kuklinski – overleed vóór hij goed en wel aan zijn film was begonnen. Nu toont hij dan maar zichzelf in de documentaire, druk in de weer met de as van de kolonel.

Alhoewel Jablonski meedingt naar de prijs voor beste documentaire langer dan 60 minuten, kan hij dezelfde prijs niet nogmaals winnen. Joris Ivens is niet meer: de volgende week vrijdag uit te reiken hoofdprijs heet vanaf nu voluit VPRO IDFA Award for Best Feature-Length Documentary, een ideetje van IDFA-bestuursvoorzitter Derk Sauer, die al die verschillende categorieën (ook nog een Zilveren Wolf-award) maar verwarrend vond.

De programmering verschilt niet schokkend van die van de vorige edities, en naar verwachting zal het aantal bezoekers – vorig jaar ruim 157 duizend – ook dit keer weer stijgen. Naast het vertrouwde filmaanbod van sociaal geëngageerde makers, die in verschillende gradaties van stilering het leed in de Derde Wereld vastleggen, bevat de selectie ook opmerkelijk veel portretten van excentriekelingen. Variërend van geniaal-gekke wetenschappers als de futuroloog Ray Kurzweil in Transcendent Man, tot aan de maffioso-televisiepaus Lele Mora, een kruising tussen Toto Riina en Albert Verlinde, in het sublieme Videcocracy, over de impact van de Italiaanse televisiecultuur.

De komende tien dagen worden in de Amsterdamse bioscopen meer dan driehonderd documentaires vertoond, waaronder enkele opvallende Nederlandse producties. Farewell, van Ditteke Mensink, waarin schitterend archiefmateriaal de historische zeppelinvlucht uit 1929 tot leven wekt, aan de hand van reisdagboek-fragmenten van de enige vrouwelijke journalist aan boord. De tweede Nederlandse selectie in de 17 films tellende competitie voor de langere documentaire, is De Speler, van John Appel (in 1999 winnaar met zijn Hazes-film Zij gelooft in mij), waarin hij de ziel van zijn gokverslaafde vader ontleedt.

Onbetwist eregast is veteraan Frederick Wiseman, die dit weekeinde de gebruikelijke masterclass geeft en zijn nieuwe film La Danse presenteert. Ook 's werelds bekendste documentairemaker is vertegenwoordigd, in de Nederlandse première van Capitalism: A Love Story. Michael Moore zelf zal, als een van de weinige makers, niet fysiek aanwezig zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden