Festival Berlijn kent geen uitgesproken favorieten

Het niveau van het filmfestival Berlijn valt dit jaar tegen. De oudgedienden Sokoerov (over Hirohito) en Tsai Ming-Liang (over eenzaamheid en water) maakten de beste films....

Eén Gouden Beer is al vergeven op de 55ste Berlinale, aan de Zuid-Koreaanse oude meester Im Kwon-Taek, voor zijn oeuvre. 'Ik ben er heel blij mee. Ik was hier acht keer eerder, maar heb nog nooit een prijs gewonnen', zei Im (1934) bij de vertoning van Chukje. Hij maakte al 99 films, en toen de plannen voor een retrospectief gemaakt werden, zal de organisatie wel hebben gehoopt dat Ims honderdste film zijn première zou beleven in Berlijn. Helaas. Het scenario is nog niet eens klaar, vertelde Im. 'De druk is enorm.'

Zaterdagavond worden in Berlijn de prijzen uitgereikt. Uitgesproken favorieten zijn er niet; het competitieprogramma stelde teleur. Het beste dat Hollywood te bieden heeft (The Aviator, Million Dollar Baby), was al voor het festival in Europa in première gegaan - een gevolg van de verschuiving van de Oscar-uitreiking, die vanaf dit jaar eind februari wordt gehouden in plaats van eind maart. Nu moest Berlijn het doen met onder meer de coming of age-film Thumbsucker, het speelfilmdebuut van de veelgeprezen clip- en commercialregisseur Mike Mills.

Wat directeur Dieter Kosslick in West-Europa vond, was ook weinig opzienbarend: een ijdele biopic over de Franse president François Mitterrand (Le promeneur du champ de mars), vier belegen moppen over de culturele verschillen in Europa, bijeengehouden door een voetbalfinale (af en toe lopen wat supporters door het beeld in One Day in Europe), een tenenkrommend liefdesdrama uit Italië (Provincia meccanica), een drakerige zoektocht naar de missing link (Man to Man).

Ze doen het ergste vermoeden voor de films die de competitie niet haalden; in dit veld moet de Nederlands-Duits-Franse coproductie Paradise Now, ook door de politieke lading, beslist niet kansloos worden geacht. Eén Nederlander zal vanavond in ieder geval het podium betreden: Wouter Barendrecht, producent en sales-agent van onder meer Wong Kar-wais 2046 en eerdere films van Tsai Ming-Liang. Hij maakt deel uit van de jury, die onder leiding staat van de Duitse Amerikaan Ronald Emmerich.

Het is de vraag hoe Emmerich, regisseur van blockbusters als The Day After Tomorrow en Independence Day, de weerbarstigste, verreweg interessantste competitiefilms weet te waarderen. Ze komen uit Rusland en Taiwan, en zijn gemaakt door oude bekenden. Aleksandr Sokoerov maakte The Sun, de derde in een reeks films over de psychologie van de macht. Nadat hij eerder Hitler neerzette als een pathetische, om aandacht jengelende figuur (Moloch), en Stalin als een hulpeloze, ziekelijke oude man (Taurus), is nu Hirohito aan de beurt. Sokoerov en zijn vaste scenarist Joeri Arabov schilderen hem niet af als despoot. Integendeel. 'Hoe is het om een levende god te zijn', vraagt de Amerikaanse generaal MacArthur de Japanse keizer. 'Ik heb geen idee', luidt het antwoord. Hirohito (op zijn bureau staat een borstbeeldje van Napoleon Bonaparte - de volgende wereldleider die door Sokoerov geportretteerd gaat worden) is zo blij als een kind dat hij voor de eerste keer in zijn leven als een gelijke (of ondergeschikte) wordt behandeld. Als hij afstand heeft gedaan van zijn goddelijke status maakt Hirohito een vreugdedansje als Charlie Chaplin.

Ook The Wayward Cloud van de Taiwanese auteur Tsai Ming-Liang sluit aan bij zijn vorige werk. De preoccupaties zijn hetzelfde (eenzaamheid, water), evenals een aantal personages, en ook de vrolijke muzikale intermezzi uit The Hole keren terug.

Tsai's vaste acteur Lee Kang-Sheng - de horlogeverkoper uit What Time Is It There - speelt een porno-acteur. In een wereld waarin een gebrek is aan water verkoopt hij zijn lichaam voor geld. Dan wordt hij verliefd op een meisje, en moet hij de grens zien te bepalen tussen seks en liefde.

Alles is te koop, wil Tsai maar zeggen: seks, organen, gebruikt ondergoed, vriendschap, maar liefde? The Wayward Cloud is een woeste film waarin zweet, sperma en het vlees en het sap van watermeloenen van het doek af spatten. Te woest voor een hoofdprijs vermoedelijk.

Zie ook www.cinema.nl/berlijn

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden