RECENSIE

Feelgood en saamhorigheid, maar een conclusie ontbreekt

Een gevoel van saamhorigheid geeft deze bespiegeling op eten en muziek zeker, maar een echte conclusie ontbreekt. De film is goed gemonteerd, de muziek bij vlagen weemoedig en intens, maar een echt onderzoek is de voorstelling niet.

Beeld Koen Broos

Waar kom je vandaan?, vraagt zangeres Claron McFadden aan het begin van de reisdocumentaire aan haar gastgezinnen. Mijn familie heeft altijd in Rabat gewoond, zegt een vrouw uit Rabat; Sicilië, zeggen de Sicilianen, de Grieken Griekenland. Iedereen heeft zich aan de eigen bodem vastgeklampt. En toch zijn we allemaal migranten, is de boodschap van de voorstelling waarvoor de documentaire is gemaakt.

Voor de voorstelling Nachtschade: Aubergine, een originele collage van concert, reisdocumentaire en theater, reist de Amerikaans-Nederlandse sopraan Claron McFadden naar vijf Mediterraanse landen, gevolgd door documentairemaker Lisa Tahon. McFadden vraagt aan gastgezinnen om haar een traditioneel lied te leren en samen te koken met de aubergine als belangrijkste ingrediënt. Want niet alleen muziek, maar ook eten verbindt mensen, is haar uitgangspunt. De aubergine is daarvoor de metafoor: de vrucht is afkomstig uit Azië en reisde van daaruit over de wereld, waarbij hij steeds van uiterlijk veranderde en toch altijd iets van zichzelf wist te behouden, of je 'm nu blakert, bakt of kookt.

De reis leverde mooie ontmoetingen op en aangrijpende verhalen, zoals dat van de homoseksuele Iraniër die in zijn eigen land met de dood werd bedreigd, en nu rechteloos uitgebuit wordt in een Turks hotel. En wanneer McFadden op een pleintje een aria zingt, gaat er boven haar een raam open. Ik ben mezzosopraan, zegt de vrouw. Spontaan zingen ze een duet uit de opera Lakmé.

De liederen die ze leerde nam McFadden mee naar het ensemble van het Belgische productiehuis Muziektheater Transparant. De musici arrangeerden de weemoedige muziek, en voeren die tijdens de vertoning van de documentaire uit. Bij vlagen ontstaan er momenten van grote intensiteit, maar het neemt niet weg dat de film de voorstelling domineert - de live muziek is vooral een herhaling van het beeld.

De film is ogenschijnlijk losjes opgebouwd; niet lineair, per land, maar eerder thematisch. Een goed idee van Tahon: de grenzen vervagen ook in de montage. Haar camera zit dicht op de vingers van de geportretteerden, zonder er kook-tv van te maken. Met botte aardappelschilmesjes wordt de aubergine in plakken gesneden. En toch bevredigt Nachtschade: Aubergine niet helemaal. Het is feelgood, het is saamhorigheid, maar een echt onderzoek is de voorstelling niet. Eten en muziek verbinden mensen, oké, maar wat betekent dat nu eigenlijk?

Nachtschade: Aubergine

Muziektheater, Muziektheater Transparant en Claron McFadden. Gezien: 31/3, Ostadetheater Amsterdam. Herh. 13 en 14/5, Operadagen Rotterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden