Fake news is ook nieuws – serieus nieuws

Kunst volgens Pontzen

Wekelijks nemen de cultuurspecialisten van de Volkskrant stelling in de wereld van film, muziek, theater of beeldende kunst. Deze week: kunst volgens Pontzen.

Chris Dercon Beeld epa

Daar waren we toch bijna mooi ingetrapt. Het bericht werd afgelopen zondag naar buiten gebracht, niet al te groot, maar het was toch nieuws. Misschien was de onderbouwing niet helemaal waterdicht, maar dat nam niet weg dat het wel eens waar kon zijn, want afkomstig uit ‘internen Kreisen’, van binnenuit dus. En dan spits je toch de oren.

Chris Dercon zou de volgende Documenta in ­Kassel samenstellen.  

Groot nieuws. De Documenta geldt namelijk als ’s werelds belangrijkste tentoonstelling. Ook van ­belang: Dercon is geen onbekende, zeker niet in ­Nederland. Bovendien heeft de geboren Vlaming een grote staat van dienst als directeur van PS1 in New York, Witte de With en Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam, Haus der Kunst in München en het prestigieuze Tate Modern in Londen. Voorwaar geen slechte lijst, hoewel hij die carrière wel heel goed en opportunistisch leek te plannen, vonden sommigen.

Zoals toen hij vorig jaar het roer overnam bij de Volksbühne in Berlijn; tot verbazing van iedereen en verontwaardiging van velen, vooral onder de Berlijnse theaterliefhebbers en -makers. Kritiek en de bezetting van het theater volgden. Tegen het gebouw waren stickers geplakt: ‘Tschüss Chris’.

Het berichtje over Dercons vertrek kwam dus niet uit de lucht vallen. Was hij inderdaad gezwicht voor de Duitse tegenwind? Had hij eindelijk het hoge doel bereikt om künst­lerischer Leiter in Kassel te worden? De timing was goed. De Documenta was in een crisis beland, met het miljoenentekort van de laatste aflevering en de onbegrijpelijke kunstenaarskeuze van de vorige ‘Leiter’, Adam Szymczyk. Een ‘ervaren cultuurmanager’ als Dercon zou meer dan welkom zijn.

Wel vreemd: het nieuws werd door het Berlijnse tijdschrift Monopol de ruimte in geslingerd, maar door bijna niemand opgepakt. Achteraf begrijpelijk: het bleek een 1-aprilgrap te zijn.

Scheisse.

Neemt niet weg dat er ook in fake news een serieus ondertoontje kan zitten. Neem de 1-apriltweet van de automobieltopman van Tesla, Elon Musk. Op zondag maakte hij bekend dat zijn bedrijf ‘compleet en totaal failliet was gegaan’, waarbij hij zich met betraande wangen liet fotograferen, omringd door flessen ‘Teslaquilla’. Een dag later was de koers met ruim 7 procent gedaald. En dat was geen grap.

Terug naar Dercon.

Het aardige is dat de grap van Monopol wel eens positief voor hem zou kunnen uitpakken. Dat het dient als een ventiel voor de kritiek die de afgelopen maanden zijn deel waren: zie je wel dat de Vlaming een ‘banenflipper’ is die dan weer hier, dan weer daar zijn voeten onder tafel schuift.

Kan ook dat de grap een lakmoesproef is. Om eens te peilen wat de reacties zijn op Dercons zogenaamde nieuwe aanstelling als Documenta-leider.

Maar de grootste bak zou het natuurlijk zijn als blijkt dat Chris Dercon zelf achter het bericht zit. Dat het nieuws gewoon blijkt te kloppen. En hij zichzelf, te midden van de crises in Berlijn en Kassel, als redder naar voren heeft geschoven: weg bij de Volksbühne, aangesteld bij de Documenta om de chaos daar op te lossen. Geniaal!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.