Recensie Fair

Fair play is een intrigerend en teder beeld van een vrouwenvriendschap (vier sterren)

Schrijfster Mari en kunstenares Jonna, levenspartners sinds jaar en dag, wonen apart, maar zijn dagelijks bij elkaar. Ze eten samen, met een boek naast het bord, en daarna kijken ze oude films. Na afloop praten ze erover, ‘diepgaand en ernstig’. De twee zeventigers wonen elk aan een kant van een appartementencomplex. Om bij elkaar te komen moeten ze een lange zolder over, ‘die een denkbeeldige streep van neutraliteit tussen hun domeinen vormde’.

In de roman Fair play uit 1989 schetst de Zweedstalige Finse schrijfster Tove Jansson (1914-2001), die beroemd werd als bedenker van de Moomins, in korte vignetten een intrigerend, bijzonder teder beeld van een vrouwenvriendschap. Het boek is in een nieuwe vertaling van Kim Liebrand in het Nederlands verschenen.

De kunst staat centraal in de levens van Mari en Jonna, en hun interacties draaien dan ook vaak om het broze evenwicht tussen het maakproces en intimiteit, tussen elkaar de ruimte geven en liefhebben. ‘Ze vroegen elkaar nooit: ‘Heb jij kunnen werken vandaag?’ (…) Er zijn leemtes die je moet respecteren; de vaak lange periodes waarin je het hele beeld niet ziet, de woorden niet kunt vinden en met rust gelaten moet worden.’

Jansson, die het boek baseerde op haar relatie met Tuulikki Pietilä, is een meester van het ingekookte schrijven. De dialogen zijn helder en vaak eenvoudig, ook al voeren de twee vrouwen voortdurend discussies over hun kunst. Tegelijkertijd komen de korte zinnen en de luchtige anekdotes spontaan over, niet zwaar van gesuggereerde, impliciete betekenis – ze hoeven niet méér te betekenen dan wat er staat.

‘‘Mari’, zei Jonna, ‘soms ben je echt een beetje te duidelijk.’ ‘Vind je? Maar soms mag je toch weleens iets onnodigs zeggen, toch?’’

Tove Jansson: Fair play
Uit het Zweeds vertaald door Kim Liebrand.
De Geus; 128 pagina’s; € 19,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.