Analyse

Facebooker, bezint toch eer gij begint

Er zomaar iets uitflappen op sociale media kan een onverwachte streep door je loopbaan betekenen.

Een werkneemster van een woonzorginstelling meldde zich twee jaar geleden ziek voor een afspraak bij de bedrijfsarts. Op Facebook-foto's was ze echter te zien in zomerkloffie, met palmbomen op de achtergrond, ontdekte haar leidinggevende. De vrouw bleek helemaal niet ziek, maar naar Turkije te zijn gereisd voor een bezoek aan haar zieke moeder. Ze werd op staande voet ontslagen. De kantonrechter kende haar slechts een vergoeding toe van één bruto maandsalaris.

Het is slechts een van de vele voorbeelden van hoe Facebook en andere sociale media werknemers tegenwoordig de kop kunnen kosten. Soms, zoals in bovenstaand voorbeeld, is Facebook slechts de bron waardoor bedrog aan het licht komt.

Hanneke Boesveld van juridisch dienstverlener ARAG zag dit soort zaken de afgelopen jaren vaker voorbijkomen. 'Een werknemer was op een dansfeest terwijl hij tegen zijn werkgever had gezegd dat hij niet kon lopen. Een andere werknemer meldde zich ziek om een dagje naar Zandvoort te kunnen. Werknemers zijn soms nog steeds zo naïef om te denken dat werk en privé twee gescheiden werelden zijn. Terwijl werkgevers allang slim genoeg zijn om ook te kijken naar wat werknemers op Facebook of LinkedIn zetten.'

Uitglijders

In andere gevallen zijn grievende uitlatingen op Facebook de directe aanleiding om iemand te ontslaan. 'Wat door mensen gedacht en gezegd wordt is niet anders dan tien jaar geleden', zegt Pascal Besselink van juridisch dienstverlener DAS. 'Maar wat ze vroeger in het café zeiden tegen vrienden, zetten ze tegenwoordig op Facebook.'

Natuurlijk is het onzinnig om Facebook de schuld te geven van de strapatsen van sommige gebruikers, zoals het ook onzinnig is om het de viool aan te rekenen dat sommige amateurs zulk kattengejank uit hun instrument toveren. Maar met de sociale media zijn er wel een aantal bananenschillen bijgekomen waarop carrières lelijk kunnen uitglijden.

De sociale media vormen een juridisch schemergebied tussen publiek en privé. 'De aanpak van rechters is nog altijd heel casuïstisch: iedere zaak is anders', zegt Besselink. 'De uitspraken gaan alle kanten op. Rechters letten wel erg op hoeveel mensen toegang hebben tot een sociale media-profiel: als een profiel voor iedereen openbaar is, gaan de meeste rechters niet mee in de redenering van ontslagen werknemers dat hun uitlatingen tot het privédomein behoren.'

Besselink verwijst naar een toonaangevende Franse zaak waarin het oordeel van de rechter juist in het voordeel van een werkneemster viel, omdat ze haar ex-leidinggevende had beledigd via haar alleen voor een selecte vriendengroep toegankelijke Facebook- en MSN-pagina's.

Onbehoorlijk
'U hebt op onbehoorlijke en/of intimiderende wijze, in strijd met uw verplichtingen als werknemer van IJsselkids in de kinderopvang via Facebook gecorrespondeerd met een 12-jarig kind. U hebt haar daarbij onder meer aangeduid als 'mooie vrouw', 'lekker ding', 'lieverd', 'mooiste meisje' en aangezet om 'iets leuks' met u te gaan doen.'

Was getekend: kinderopvangbedrijf IJsselkids uit Capelle aan den IJssel, onder meer aanbieder van buitenschoolse opvang voor kinderen tot 13 jaar. De moeder van de 12-jarige diende in juni een klacht in tegen een pedagogisch medewerker van IJsselkids na diens Facebook-avances. De kantonrechter stelde de werkgever in september in het gelijk; de medewerker kreeg geen ontslagvergoeding toegekend.

Screenshot

Om onnodig Facebook-leed te voorkomen kunnen arbeidsrechtdeskundigen niet veel meer doen aan een eeuwenoude raad geven: bezint eer ge begint, zegt arbeidsrechtdeskundige Renate Peijs van Dirkzwager Arbeidsrecht. 'Realiseer je steeds dat alles wat je op sociale media plaatst door iedereen gelezen kan worden. Ook als je profiel alleen zichtbaar is voor je vrienden kan iemand er nog een screenshot van maken.'

Ervaringsdeskundige Franko Berk heeft zich deze les al ter harte genomen. Hij raakte in november vorig jaar zijn baan kwijt als beveiliger op de Rotterdamse tram na discriminerende uitspraken over Afrikanen in een Facebook-discussie over ebola. Op Berks profiel stond dat hij werkte voor het beveiligingsbedrijf Securitas.

Berk zegt spijt te hebben van zijn 'sociaal foute opmerking', hoewel hij de sanctie voor zijn misstap wel een erg zware straf vindt. Een nieuwe baan heeft hij nog niet gevonden. Zijn advies: 'Blijf van Facebook weg met het plaatsen van persoonlijke berichten en reacties, want het kan je je baan kosten, of je kans op een baan verkleinen.'

FACEBOOK-LEED:

1. Brandbommendag

2. Lekker gevoel

3. Onbehoorlijk

'U hebt op onbehoorlijke en/of intimiderende wijze, in strijd met uw verplichtingen als werknemer van IJsselkids in de kinderopvang via Facebook gecorrespondeerd met een 12-jarig kind. U hebt haar daarbij onder meer aangeduid als 'mooie vrouw', 'lekker ding', 'lieverd', 'mooiste meisje' en aangezet om 'iets leuks' met u te gaan doen.' Was getekend: kinderopvangbedrijf IJsselkids uit Capelle aan den IJssel, onder meer aanbieder van buitenschoolse opvang voor kinderen tot 13 jaar. De moeder van de 12-jarige diende in juni een klacht in tegen een pedagogisch medewerker van IJsselkids na diens Facebook-avances. De kantonrechter stelde de werkgever in september in het gelijk; de medewerker kreeg geen ontslagvergoeding toegekend.

4. Me teamleider

Een klassieker in de Nederlandse socialemedia-jurisprudentie is het ontslag van een Blokker-werknemer in 2012. Hij schreef op Facebook: 'blokker wat een hoerebedrijf spijt dak er ben gaan werken en die mensen ook d er werken vooral me teamleider wat een gore achter de ellebogen nijmegseple nep wout je ken aan die kkstreken van hem wel merken dat hij uit nijmegen ko en wout uis geweest de hoerestumperd ooit komt mijn dag en geloof me dan st ze te janken kkhomo,s.' De werknemer betoogde voor de kantonrechter dat Facebook tot het privédomein van de werknemer behoorde en dat de uitspraak alleen voor zijn Facebook-vrienden was bedoeld. De rechter ging niet mee in deze redenering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden