Recensie

Eyes Wide Shut is gewaagde en pakkende performance

Regisseur Servé Hermans maakt met deze Eyes Wide Shut een spannende performance over verraderlijk erotisch verlangen. Joke Emmers acteert lijfelijk en Beau Schneider heeft een perfecte tekstbehandeling.

Julia Akkermans en Beau Schneider in Eyes Wide Shut.Beeld Ben van Duin

Wat doe je met een orgie, de droombeelden en de eindeloze zwerftocht door nachtelijk New York? Wie zich waagt aan een theaterbewerking van de erotische thriller Eyes Wide Shut (1999, Stanley Kubricks zwanenzang) stelt zich voor pittige uitdagingen. Het basisgegeven is helder: een arts, trouwe echtgenoot en vader, ziet zijn pijlers wankelen als zijn vrouw hem een erotisch verlangen naar een ander opbiecht. Ze ís niet vreemdgegaan, maar hij beschouwt haar seksuele fantasie als verwoestender verraad - over de verbeelding vallen moeilijk monogame afspraken te maken. Daarna is de gruizige erotiek niet te stoppen: in een nachtelijke vlucht raakt de man verstrikt in gevaarlijke psychoanalytische ontmoetingen. Niet vreemd: Kubrick gebruikte het boek Traumnovelle (1926) van arts/ schrijver Arthur Schnitzler, generatiegenoot van Freud.

Maar wat doe je op toneel met al die seksuele beelden, borrelend in het onderbewustzijn? Hoe suggereer je dat die dwaaltocht ook een Freudiaanse slaapwandeling kan zijn?

Festival Cultura Nova: Eyes Wide Shut (Theater) Door Toneelgroep Maastricht. 27/8, Theater Heerlen. Aldaar vandaag. Tournee t/m 12/11. Info 253

Gewaagde voorstelling

Regisseur Servé Hermans en toneelschrijver Jibbe Willems pakken dat kunstig aan in deze nieuwe, gewaagde voorstelling van Toneelgroep Maastricht, die haar première beleefde tijdens Festival Cultura Nova. Willems mengt Kubricks scenario en Schnitzlers novelle en houdt de queeste spannend en grappig met sterke monologen voor dokter Hofman (Beau Schneider) en krachtige insinuaties van zijn vrouw Florine (Joke Emmers) en een reeks burleske figuren. Teksten van de een echoën uit de mond van een ander. Dat voelt logisch omdat Hermans alles stijlvol stileert, zowel muzikaal, met (samen)zang en orgel, als carnavalesk, met bonte maskerades. Niet elke scène is raak, maar nergens wordt Eyes Wide Shut vulgair. Het kindhoertje Alice (Julia Akkermans) biedt zich in alle poses aan, onder een bontjas. De orgie zit verpakt in een stilzwijgende striptease bij kaarslicht. Verrijdbare wanden van doorschijnend perspex suggereren schimmige seks- en jazzclubs.

Hermans kiest wel een atypische cast, met een ratjetoe aan accenten (en helaas ook volumes), van Limburgs en Vlaams tot verbasterd Servisch, Russisch en Duits. Meestal mengt dit goed, zoals bij de obscene intriges van Louis van Beek, de Servische oneliners van Hans Trentelman en de wilde emoties van Stijn Vervoort. Soms gaat het goed mis zoals in het amateuristische slot van 'de man in het zwart' (Frans Hermans).

Een huwelijk tussen de lange Beau Schneider en de mollige, kleine Joke Emmers ligt niet voor de hand. Toch vonkt het stevig. Emmers acteert lijfelijk, jeugdig en sprankelend. Schneider, fysiek braver, heeft een perfecte tekstbehandeling. Met iets meer ballen en balans belooft Eyes Wide Shut een pakkende en beeldende performance te worden over het verraderlijk verlangen van de verbeelding.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden