Expert in Hollandse meesters verongelukt in New York

Walter Liedtke, Amerikaans expert in Hollandse meesters, zou deze week in Nederland zijn. Hij werd slachtoffer van een treinongeluk.

Beeld AP

Noem het een vreemde speling van het lot. Walter Liedtke, een vooraanstaand Amerikaanse expert van schilderijen uit de Gouden Eeuw, had dezer dagen in Nederland moeten zijn. Hij was als special guest uitgenodigd voor twee grote tentoonstellingen, in het Haagse Mauritshuis en in het Amsterdamse Rijksmuseum. Woensdag kwam hij om het leven bij een ongeluk met een forensentrein in de staat New York, dat aan zes mensen het leven kostte.

Forens

De 69-jarige curator van het Metropolitan Museum of Art op Manhattan pendelde van zijn werk naar huis in Bedford Hills, New York, toen zijn trein op een auto reed die vastzat op de rails. Liedtke genoot wereldwijd faam als kenner van de 17de eeuwse schilderkunst uit de lage landen. Niet alleen was hij betrokken bij tientallen belangrijke tentoonstellingen en publicaties in de VS, in Nederland en elders, hij was ook een enthousiast en welbespraakt ambassadeur voor Johannes Vermeer, Rembrandt van Rijn en hun tijdgenoten.

Als forens koos hij vaak het voorste treingedeelte omdat hij daar meestal rustig kon lezen en werken. Die keuze werd hem woensdag fataal. Wrang is dat hij afgelopen maandag in Nederland zou zijn bij een diner in het Mauritshuis ter gelegenheid van een nieuwe tentoonstelling. Gisteren opende daar The Frick Collection, kunstschatten uit New York. 'Door de recente sneeuwstorm aan de Amerikaanse oostkust kwam het vliegverkeer in de war en kon hij deze week niet komen', zegt Emilie Gordenker, de Amerikaanse directeur van het Mauritshuis die in de jaren negentig werkte voor Liedtke in het Metropolitan. 'Had hij wel kunnen komen, dan had hij waarschijnlijk niet in die trein gezeten.' Liedtke, Amerikaan met verre Duitse roots, was lid van de Board of the American Friends of the Mauritshuis.

Ook het Rijksmuseum verwachtte binnenkort bezoek van Rembrandtexpert Liedtke voor de tentoonstelling De Late Rembrandt die volgende week open gaat. 'We hebben tien jaar gewerkt aan deze tentoonstelling. Liedtke was al die jaren een belangrijk klankbord voor mij', zegt Pieter Roelofs, curator 17de eeuwse Hollandse schilderkunst in het Rijksmuseum.

Rembrandt

In 'the Met' was Liedtke verantwoordelijk voor de 382 werken van Hollandse en Vlaamse meesters. Hij maakte naam met de tentoonstelling Rembrandt/Not Rembrandt in 1995 waar de authenticiteit van schilderijen centraal stond. In 2001 kwam onder zijn supervisie de tentoonstelling Vermeer and the Delft School tot stand, en in 2007 The Age of Rembrandt.

'Het antwoord op de vraag of een werk door een bepaalde schilder is gemaakt of bijvoorbeeld door een van diens leerlingen is nooit zwart-wit, in tegenstelling tot wat veel mensen denken', volgens Gordenker. 'In die rol heeft hij veel bijgedragen aan de kennis van Rembrandts werk en van diens tijdgenoten. Walter deed zeer gedegen onderzoek en had vaak een uitgesproken mening, maar hij kon ook goed omgaan met afwijkende visies.'

'Bij de Met beheerde hij de top-10 van de Nederlandse 17de eeuwse schilderkunst', zegt Pieter Roelofs. 'Hij sprak daarbij alle generaties aan. Ook als ik met een student aankwam was hij toegankelijk. In het debat sloeg hij een aimabele, maar puntige toon aan en hij had gevoel voor humor.'

Verbonden met Nederland

In 2009, tijdens de viering van vierhonderd jaar betrekkingen tussen Nederland en de VS, organiseerde Liedtke een tentoonstelling rond het Melkmeisje van Vermeer die werd bezocht door toen nog kroonprins Willem-Alexander en Máxima.

Liedkte voelde zich naar eigen zeggen verbonden met Nederland. Hoewel hij werkte in het stedelijke hart van de kunstwereld, woonde hij op het platteland waar hij met zijn vrouw Nancy een paardenfokkerij runde. Aan dat contrast zit iets Nederlands, zei hij ooit. 'Ik denk dat het meest Nederlandse eraan het voortdurend terugkeren naar een directe ervaring is.' Om half zeven stond hij de paardenstallen schoon te maken, een paar uur later zat hij onberispelijk gekleed in een van 's werelds grote cultuurtempels.

Walter Liedtke was sinds 2007 Officier in de Orde van Oranje-Nassau.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden