Review

Excellenties van de nederpop komen met veel nieuw werk

Concert (pop) - Vreemde Kostgangers

Het is een stom woord, 'supergroep', maar als het in Nederland ooit mag worden gebruikt, dan is het nu, bij de excellenties van de nederpop. Geen hits de eerste helft, geen herkenning, louter liedjes die nog niemand had gehoord.

Henny Vrienten, George Kooymans en Boudewijn de Groot Beeld Freek van den Bergh

Alleen al prachtig om ze naast elkaar te zien staan, de drie Vreemde Kostgangers: oude vrienden, excellenties van de nederpop, schrijvers van songs die nationaal erfgoed zijn. Eindelijk staan ze samen op het podium van de Goudse Schouwburg, als start van een theatertournee.

Voor de kijker links: Boudewijn de Groot (72). Rijzig, rechtop, de voeten bijeen, aureool van sympathieke afstandelijkheid.

In het midden: Henny Vrienten (68). Colbert. Nog altijd iets van die hoekige Doe Maar-motoriek, de elleboog van de bas-arm priemend uitgestoken.

Vreemde Kostgangers

Pop
Boudewijn de Groot, George Kooymans en Henny Vrienten
23/9, Goudse Schouwburg, Gouda
Tournee

Rechts: George Kooymans (68). Beetje wijdbeens, knieën licht gebogen, de blik noest gericht op iets in de verte.

Je herkent ze uit duizenden, alleen al aan hun silhouetten, loopjes en lichaamshouding. Het is een stom woord, 'supergroep', maar als het in Nederland ooit mag worden gebruikt, dan is het nu.

'Dit is een debuut, een eersteling', zegt Vrienten, die tussen de gereserveerde De Groot en de zwijgzame Kooymans bijna als vanzelf de rol van gastheer heeft. 'Dat betekent dat we elk tien fouten mogen maken en dat u maar moet proberen tot het eind te blijven zitten.'

Geen jeugdsentiment

Natúúrlijk ging hier en daar wat fout. Vrienten zat mis in zijn eigen nieuwe lied Insomnia. Er moest een liedje opnieuw omdat De Groot een verkeerd gestemde gitaar had gepakt (Vrienten: 'Wat vind ik het nou fijn dat jij ook een fout maakt').

Storend? Tuurlijk niet. Prachtig juist, om deze veteranen weer eens onwennig en wat gespannen te zien, zeker in de eerste helft, die geheel bestond uit versgeschreven Nederlandstalig repertoire, dat na de tournee op plaat moet verschijnen. Geen hits, geen herkenning of jeugdsentiment, geen zekerheden, maar louter liedjes die nog niemand had gehoord.

Na de pauze, ja, toen volgde de beloofde greep in de oude doos, al lieten ze alle drie hun grootste hits onaangeroerd. Als de rook om je hoofd is verdwenen (1968), Another 45 Miles (1969) of Is dit alles? (1982), dat wil natuurlijk wel. Zo'n tweede helft verloopt al gauw soepeler en uitbundiger dan de eerste. Maar laat het gezegd zijn: ook de eerste helft was hartstikke mooi, met liedjes die een zeker schrijfplezier verrieden. Opener Ik ben op weg heeft de trekken van een radiohit. De teksten bleken vaak verrassend levendig. De nostalgie zat 'm hier niet in de muziek, maar in de woorden.

Boudewijn de Groot, George Kooymans en Henny Vrienten Beeld Freek van den Bergh

Het ging, op kittige sixtiesbeat, over een 'zondagmiddag in de Roxy' ('het was lawaaiig en het stonk er/ maar in de Roxy in het donker/ was het leven twee uur lang de moeite waard'). Kooymans verhaalde (in het Nederlands!) over het buurtleven van weleer: bij buurmeisje Fleur 'hing een touwtje uit de deur'. En o, wat klonk hij daarbij lekker Haags ('tâwtsje uit de deuâh').

De spanning verdampte, de onderlinge gebbetjes en plagerijtjes kwamen los, want jongens blijven jongens. 'Boudewijn en ik zijn ervaringsdeskundigen op het gebied van echtscheidingen', vertelde Vrienten. 'Alleen George is al zijn hele leven met hetzelfde meisje.' 'Da's gewoon lafheid', gromde De Groot.

Vrientens mooie memoires in liedvorm, Spelen met vuur (2015), sloegen bij de start van de tweede helft een elegante brug tussen nieuw en oud, al werden ook minder bekende stukken opgediept uit de catalogi, van De Groots roerende Het strand van Ameland (2004) tot Kooymans' prachtig gezongen Murdock 9-6182 (1969), een van zijn allermooiste liedjes. Als gitarist en zanger maakte vooral híj indruk, al zou het leuk zijn als ook 'Kooy' zich vermande en iets vertelde bij een van zijn liedjes.

In al zijn jongensachtige, pretentieloze onnadrukkelijkheid is het nogal wat, wat hier op een podium samenkomt. Vreemde Kost, maar vooral verplichte.

Kostgangerfeiten: De Groot, Vrienten, Kooymans

De drie erflaters van de nederpop kennen elkaar van lang geleden en werkten al vaker samen.

De Groot en Vrienten kennen elkaar al sinds de vroege jaren zeventig, toen Vrienten in De Groots begeleidingsband ging spelen, samen met zijn latere Doe Maar-metgezel Ernst Jansz.

Met Kooymans speelde Vrienten incidenteel samen, bijvoorbeeld toen Doe Maar en Golden Earring samen Nederwiet en Radar Love speelden tijdens Veronica's Popnacht (oktober 1982). Vrienten nodigde Kooymans ook uit voor zijn theateravond Gitaar-jongens (maart 2013).

De Groot en Kooymans deelden slechts het podium tijdens een eerbetoon aan Peter Koelewijn in Carré (Kom van dat dak af, maart 2007).

Als trio traden ze pas op tijdens de privéviering van de 65ste verjaardag van Earring-drummer Cesar Zuiderwijk (juli 2013). Het beviel. Ze besloten toen samen 'iets te gaan doen'.

Samen stonden de drie Vreemde Kostgangers 581 weken als uitvoerend artiest in de Top-40 en waren ze songschrijver van veertig toptienhits (De Groot vijf, Vrienten zes, Kooymans 29), waarvan acht nummer-1-hits (De Groot één, Vrienten twee, Kooymans vijf).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.