Evita wedergeboren in vet spektakel

Evita van Alan Parker. Met Madonna, Antonio Banderas, Jonathan Price. Vanaf vrijdag in 55 theaters, waaronder Tuschinski 1, Cinema 1 en City 2 Amsterdam, Tuschinski 1 Den Haag, Imax, Pathé 1 en Lumière 2 Rotterdam....

Subtiliteit is niet de meest karakteristieke eigenschap van Alan Parker, de Engelse regisseur die zijn opleiding genoot in de reclamewereld en daar leerde wat het begrip effectbejag inhoudt. De films die hij daarna maakte, zoals Midnight Express, Fame, Pink Floyd-The Wall, Birdy en Mississippi Burning zijn heftige, geladen producties van iemand die weet hoe je emoties moet manipuleren en visuele kracht moet paren aan overdonderend geluid. Iemand die denkt in termen als meeslepend, hartverscheurend, snerpend, schokkend, door de ziel snijdend. En dat zelf alsnog ontroering noemt.

Parker is een man die de bijl hanteert en die, wanneer de art director een muur van bloedspatten heeft voorzien, het grootst denkbare blik rode verf laat aanrukken om dit zelf met al zijn kracht over de aangebrachte spatjes heen te kwakken. Hij is goede maatjes met Oliver Stone, ook al geen grootmeester van de fijnzinnigheid. Stone schreef ooit het met een Oscar bekroonde scenario voor Parkers Midnight Express, en samen met zijn vriend ook het scenario voor Evita, de verfilming naar de musical, op tekst van Tim Rice en muziek van Andrew Lloyd Webber.

Er is genoeg verhaald van die musical over de vrouw van de Argentijnse generaal Juan Domingo Perón. Deze Maria Eva Duarte, geboren in de Argentijnse pampa, 'natuurlijke' dochter van een landeigenaar, onduidelijk nering doende in Buenos Aires, tot zij een populaire radio-actrice werd, vriendin en later vrouw van de president. Ze was bij leven al een legende, toen ze in 1952 op de Jezus Christus-leeftijd van 33 jaar de strijd tegen kanker verloor.

Al twintig jaar wilde Parker de plaat van Price en Lloyd Webber verfilmen, maar de heren maakten er eerst een succesvolle musical van en intussen passeerden vele potentiële regisseurs de revue (van Ken Russell, Francis Ford Coppola en Franco Zeffirelli tot Oliver Stone aan toe), maar het idee kwam toch weer terug bij Parker. Voor de hoofdrol waren talrijke sterren voorgesteld, zoals Elaine Page, Pattu LuPone, Raquel Welch, Ann-Margret, Bette Midler, Meryl Streep, Pia Zadora, Gloria Estefan en Michelle Pfeiffer. De laatste zou het uiteindelijk worden maar had tijdens het lange wachten twee kinderen gekregen en zou niet meer in staat zijn ver te reizen.

Madonna, de megaster van de jaren tachtig, smeekte Parker de rol en kreeg hem. En wat je ook van de film van Alan Parker denkt, Madonna maakt het waar: daar kun je je Raquel Welch, Ann-Margret of Bette Midler toch niet meer bij voorstellen.

Voor Juan Perón werd Jonathan Price aangetrokken, die van de president een fondantkikker maakt, terwijl Parker de supermacho Antonio Banderas de beste keus leek voor de cynische verteller Ché Guevara, die in de musical de heiligverklaring van Evita Perón moet afzwakken met kritisch commentaar.

In september 1995 begonnen de repetities, vorige week was de film klaar, nadat in Argetinië snel een anti-Evita was gemaakt uit protest tegen de rol van de 'hoer' Madonna, die de legende van Evita zou bezoedelen met haar aanwezigheid.

Met documentair materiaal, heen en weer zwaaiend door de tijd, en tumultueuze muziek zet Parker aan voor een spektakel waarbij hij alle registers opentrekt. Heftigheid is troef, duizenden mensen bevolken het doek, en af en toe sluipt daar Antonio Banderas langs, met een theedoekje aan de bar, onopvallend in de menigte, op de achtergrond bij een ontvangst in het paleis. Meestal op een zachte toon die nauwelijks uit de mond van deze Chippendale lijkt te komen, zet hij even een vraagteken bij de oorverdovende ontwikkelingen waarin Evita wordt meegesleurd.

Globaal jaagt de film door de geschiedenis, zonder dat het echt een film wordt. De scènes zijn ensceneringen van de musicalnummers. Het felle realisme van schreeuwende mensenmenigtes geeft het theater een schijn van filmwerkelijkheid, maar is in feite een pompeuze illustratie van de songs en de muziek.

Evita is vooral een vet spektakel, waarbij horen en zien je vergaat, maar in dat ene moment toch zijn effect bereikt. Jarenlang probeerden Parker en zijn producenten bij de Argentijnse autoriteiten toestemming te krijgen om de befaamde balkonscène, waarin Evita zich aan het volk openbaart, te mogen verfilmen vanaf het echte Casa Rosada. Pas na een persoonlijk onderhoud van Madonna met president Menem mocht het.

Na de voorafgaande ronkende beeld- en geluidsstorm staat ze daar: Madonna, de wedergeboren Maria Eva Duarte de Perón. Eindelijk zijn de duizenden met hun spandoeken stil. Een zachte aanloop, een paar seconden stilte en dan: 'DON'T CRY FOR ME, ARGENTINA, for I am ordinary, unimportant and undeserving of such attention, unless we all are - I think we all are. So share my glory, so share my coffin.'

Op dat moment krijgt Alan Parker iedereen plat. Op dat enige moment.

Peter van Bueren

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden