Even de grote familie van het vaderlandse toneel

De tijd van de prima donna's bij de toneel is voorbij en ‘dat is helemaal niet erg’ , vindt actrice Elisabeth Andersen....

‘De heer Kraaykamp laat weten vandaag niet geïnterviewd te willen worden.’ Bij de deur van de Amsterdamse Stadsschouwburg wordt die mededeling gedaan aan iedereen die geen acteur is. Maandagmiddag drie uur: de crème de la crème, de fine fleur, de hogeschool van het Nederlandse acteursbestand verzamelt zich in de foyer. Reden: vanmiddag wordt een foto gemaakt van alle, nog levende winnaars van de Louis d’Or en de Theo d’Or, de hoogste toneelonderscheidingen in Nederland en België. Omdat die prijs dit jaar vijftig jaar bestaat.

Een soort staatsieportret, als geste aan al diegenen ‘wier prestige op onze podia afstraalt’, aldus Hans Onno van de Berg, directeur van de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties, die de prijzen jaarlijks uitreikt. In de foyer wordt koffie en thee geschonken en er staan grote taarten van marsepein, room, cake en vruchtjes.

De oude Kraay, zoals hij door zijn vakgenoten liefkozend wordt genoemd, zit op een bankje ostentatief niet geïnterviewd te wezen. Op het balkon rookt Joop Admiraal in zijn eentje een sigaretje – ‘Ja, je mag in dit gebouw nergens meer roken.’

Er is sprake van enige opwinding, zoveel is zeker. Veel kussen over en weer, veel fladderende handen die andere handen zoeken. Een reünie van de groten van weleer (Ellen Vogel, Ton Lutz, Elisabeth Andersen), een vlotte entree van de tussengeneratie (Pierre Bokma, Gijs Scholten van Aschat) en een enkele ‘jongere’ (Ariane Schluter). Opvallend afwezig: Jeroen Willems, vorig jaar winnaar van de Louis d’Or maar nu elders in Europa werkzaam – sommige carrières nemen nu eenmaal een hoge vlucht.

In en rond de koninklijke loge nemen de acteurs plaats, de fotograaf heeft ze in fraai goudgeel licht gezet, de gezichten glunderen veelal. Eindelijk gerechtigheid: het vluchtige bestaan van de toneelspeler voor eeuwig vastgelegd.

Een Louis of Theo d’Or thuis op de schoorsteen, zet dat de betreffende acteur definitief op de kaart? Eric van der Donk (De Spaanse Brabander, 1978): ‘Nee, het is meer een soort tussenstation.’ Elisabeth Andersen (maar liefst drie keer onderscheiden, in 1958, 1966 en 1984): ‘Ach, de tijd van de prima donna’s bij het toneel is al lang voorbij, en dat is helemaal niet erg. Ik heb meer dan vijftig jaar toneel gespeeld en ben blij dat het gezien is.’ Edwin de Vries (Wie is er bang voor Virginia Woolf, 2002): ‘Trots? Natuurlijk, en wij zijn allemaal ijdel genoeg om hiernaartoe te komen.’

Vanuit een rode zetel beschouwt aller toneelvader Ton Lutz (85) het innig samenzijn. ‘De helft van de mensen hier heb ik gelanceerd en lesgegeven op de toneelschool. Dat ga ik in september trouwens weer doen, lesgeven. En het leuke is: ik ben gevraagd. De schoolleider zei: ik mag het die kinderen niet onthouden.’

Van chique (Annet Nieuwenhuyzen, Anne-Wil Blankers) tot shabby (Peter Faber, Peter de Graef) – iedereen straalt dat ene uit: wij zijn één grote familie en niemand die ons dat nog afneemt.

Voorste rij van links naar rechts:
Carol van Herwijnen, Trudy de Jong, Gees Linnebank, Peter van der Linden, Bram van der Vlugt, Eric Schneider, Sacha Bulthuis, Hans Croiset, Petra Laseur, Sigrid Koetse, Viviane De Muynck, Anne-Wil Blankers, Henk van Ulsen, Josée Ruiter, Marie-Louise Stheins, Peter De Graef, Bert Luppes.
Middelste rij:
Annet Nieuwenhuyzen, Peter Faber, Catherine ten Bruggencate, Christine Ewert, Carol Linssen (in de loge: Ellen Vogel, Ton Lutz, Elisabeth Andersen, John Kraaykamp), Jules Croiset, Trins Snijders, Els Dottermans, Lucas Van den Eynde, Ilse Uitterlinden.
Bovenste rij:
Anneke Blok, Steven van Watermeulen, Marlies Heuer, Joop Admiraal, Ria Eimers, Eric van der Donk, Victor Löw, Pierre Bokma, Henny Orri, Edwin de Vries, Betty Schuurman, Gijs Scholten van Aschat, Ariane Schluter, Hans Dagelet, Peter Oosthoek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden