Review

Evans biedt moderne zinzoekers een toegankelijke introductie op bewustzijnsverruiming

Hoe laat je jezelf gaan? Kunnen wij moderne mensen dat überhaupt nog wel? Die vragen vormen het vertrekpunt van De kunst van controleverlies, filosoferen over extase van filosoof Jules Evans.

Beeld de Volkskrant

Dat is opvallend, aangezien de eigenzinnige Brit vijf jaar geleden juist doorbrak met een boek waarin hij de therapeutische waarde van de Griekse filosofie ontrafelde. Op scholen, rugby clubs en in gevangenissen; overal toonde Evans zich pleitbezorger van het stoïcisme en onderwees hij hoe je met behulp van je ratio en zelfcontrole het beste uit je leven kunt halen.

De kunst van controleverlies. Filosoferen over extase

non-fictie
Jules Evans
Uit het Engels vertaald door Karl van Klaveren
Uitgeverij Ten Have; 304 pagina's; €22,99.

Tot die ene dag waarop Evans moest constateren geen stoïcijn meer te zijn. Sterker nog, 'als introverte, cerebrale en vrijgezelle academicus' verlangde hij naar dat waar stoïcijnen misschien wel het meest van gruwelen: extase. Irrationale en transcendente ervaringen waarbij je jezelf niet onder controle houdt, maar juist verliest.

Dat was het startpunt van een vier jaar lange zoektocht. De kunst van controleverlies neemt de lezer mee naar een tantrafestival, een workshop extatisch dansen en een charismatisch christelijke kerk. Daarnaast verdiepte Evans zich in literatuur over bewustzijnsverruiming en interviewde hij deskundigen.

Evans wijst erop hoe er in de Oudheid een levendige traditie van extase bestond, maar er sinds de Verlichting vooral sprake is van westerse argwaan tegenover het irrationale. En dat terwijl controleverlies of het nu gaat om seks, meditatie, het gebruik van psychedelica of opgaan in een schilderij volgens hem nodig is om betekenis te geven aan het leven en ons met anderen, of met iets dat groter is dan onszelf, te verbinden.

Evans biedt moderne zinzoekers een breed geschakeerde én toegankelijke introductie op bewustzijnsverruiming. Die zinzoeker doet volgens de auteur veelal aan bungeejumpen 'waarbij je (een tijdje vrijblijvend) in een traditie duikt zonder echt te zwemmen'.

Laat dat nu precies de aanpak zijn die Evans zelf hanteert. Storend is dat in eerste instantie niet. Maar als het einde van zijn zoektocht nadert, hoop je steeds vuriger op een overkoepelend slotbetoog dat antwoord geeft op de belangrijkste vragen. Hoe kun je extase integreren in je dagelijks leven zonder jezelf te verliezen? En hoe kan een samenleving daar (meer) ruimte toe bieden?

Jules Evans spreekt zaterdag op Lowlands.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden