Eva Gerlach maakt zorgvuldig gecomponeerde reeksen

Kalme toon, daverende poëzie.

De nieuwe, beweeglijke bundel Ontsnappingen van Eva Gerlach biedt veel sterke beschrijvingen die een beeld vormen op zich. Deze beelden zingen zich los van het gedicht en blijven als autonome beelden - sculpturen van taal - overeind.

In zorgvuldig gecomponeerde reeksen treedt steeds een andere vorm van transformatie op. Een hoofd gaat uit hemel bestaan waar de bliksem inslaat. Een moeder zoekt via een medium een nieuw leven. De aanwezigheid van een geliefde in huis is voelbaar maar blijkt al lang te zijn vertrokken. Twee mensen ruilen van leven.

De nieuwe knieën van de eens dakloze Rina krijgen een ijzersterke rol in het gedicht 'water': en er komt een gevoel in haar lichaam/ alsof ze vol knieën zit en aan één stuk door knielt.

Gerlach laat betekenis in de loop van meerdere gedichten ontstaan. Zo wordt de pijn van versleten knieën aangekondigd in een voorgaand gedicht en zijn de gewrichten niet alleen metafoor maar ook herinnering - voor Rina en de lezer. Haar pijn reikt daardoor ver buiten de kaders van de pagina, regelrecht de wereld in.

De aanvankelijke kalmte van de bundel blijkt een ijselijke vooraankondiging van een wereld die op losse schroeven staat. Niets is bestendig. De kalmte wordt definitief doorbroken met de daverende reeks 'geen ding', waarvoor Gerlach zich liet inspireren door kinderen in de Syrische burgeroorlog. Tijdloze fragmenten van angst, vervreemding en vlucht krijgen in de taal van Gerlach een plaats. Alleen haar toon is dan nog kalm te noemen. 'Hij doet zijn ogen dicht voor/ de zon die niet schijnt, hij telt alle vogels/ die er niet zijn, hij doet hun geluid na, ik hoor het/ ik hoor ze klappertanden in de nacht.'

Door de kracht van haar taal- en denkwendingen stijgen de vogels die er niet zijn dan toch op.

Poëzie

Eva Gerlach
Ontsnappingen
Arbeiderspers; 79 pagina's; €17,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden