Nieuws Ethiopische kroon

Ethiopische Nederlander hield gestolen kroon 21 jaar stiekem in bewaring

De kroon werd door Sirak Asfaw aangetroffen in een koffer die een landgenoot bij hem had achtergelaten. Nu in Ethiopië premier Abiy Ahmed aan de macht is, is volgens Sirak Asfaw de tijd rijp om de kroon terug te geven.  

De Nederlandse Ethiopiër Sirak Asfaw (links) en kunstdetective Arthur Brand met de 18de-eeuwse Ethiopische kroon. Beeld Jan Hennop / AFP

Een antieke, religieuze kroon die uit een Ethiopische kerk is gestolen, is 21 jaar in een appartement in Rotterdam bewaard en wordt nu teruggegeven. Het vergulde koperen hoofddeksel met afbeeldingen van Christus en de twaalf apostelen werd door Sirak Asfaw, een voormalige asielzoeker uit Ethiopië die al 41 jaar in Nederland is, aangetroffen in een koffer die een landgenoot bij hem had achtergelaten.

Asfaw had het sterke vermoeden dat de kroon gestolen was, maar heeft die lang niet aan Ethiopië willen teruggeven omdat daar een regime zat dat volgens hem diefstallen van erfgoed mogelijk heeft gemaakt. ‘Ik was er zeker van dat die opnieuw in verkeerde handen zou komen.’

Volgens de expert Jacopo Gnisci, verbonden aan de Universiteit van Oxford in Engeland, gaat het om belangrijk erfgoed. Het was gebruik in Ethiopië dat keizers of belangrijke functionarissen aan het hof een kroon met hun ingegraveerde naam aan een kerk of klooster gaven zodat er voor hen werd gebeden. ‘Van zulke kronen bestaan er hier minder dan twintig’, zegt hij vanuit Ethiopië, waar hij veldwerk verricht. De kroon is volgens hem afkomstig uit een beroemde kerk in het noorden van het land.

Op de kroon staat een inscriptie die verwijst naar keizer Fasilides van Ethiopië, die in 1632 aan de macht kwam. Maar Gnisci denkt dat het om een 18de eeuwse replica gaat. Religieuze voorwerpen werden volgens hem vaker geantidateerd, omdat het kopieën naar een origineel zijn of om die meer prestige te verlenen.

Het nieuws over de teruggave werd bekendgemaakt door de kunstdetective Arthur Brand, die door Asfaw was ingeschakeld. Brand bezorgt geregeld gestolen erfgoed en kunst terug bij de rechtmatige eigenaar. Dankzij zijn hulp is de kroon nu op een veilige plek ondergebracht. Onderzoek moet uitwijzen of die authentiek is.

Volgens de 59-jarige Asfaw, die als management consultant voor de Nederlandse overheid werkt, is zijn appartement al lang een ‘doorvoerplek’ voor tal van Ethiopiërs en ontdekte hij de kroon in 1998 bij toeval in een koffer in zijn appartement. Hij wil niet zeggen wie de koffer bij hem heeft achtergelaten. ‘Ik heb die persoon geconfronteerd.’ Hij zegt te zijn bedreigd door mensen die wisten dat hij de kroon bezat. Ook had hij angst dat daar iets mee zou gebeuren. ‘Ik heb hier wel acht brandmelders.’

Na het aantreden in april vorig jaar van premier Abiy Ahmed in Ethiopië, die zich een hervormer heeft getoond, heeft Asfaw vertrouwen gekregen dat de kroon veilig kan worden teruggegeven. Volgens Gnisci zal de restitutie een ‘testcase’ worden, omdat Ethiopië daar nog weinig ervaring mee heeft en het de vraag is of de kroon nu op een veilige plek kan worden ondergebracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden