Essays van Kaplan, Allah in Europa en nieuwe romans

Henk van Straten over drank & vrouwen in een tussenhuisje, Dan Ariely over onze merkwaardige omgang met geld en nog veel meer net verschenen titels.

Is Europa meer dan een perifeer gebied van de grote landmassa die Eurazië heet? Robert D. Kaplan, een gerenommeerde Amerikaanse beschouwer van de wereldpolitiek, vindt van niet. De auteur, voormalig buitenlands correspondent en regeringsadviseur, voorziet in De terugkeer van de wereld van Marco Polo (Spectrum, € 24,99) een toekomst waarin de westerse beschaving een grote stap terug moet doen. De VS blijven voorlopig de grootste supermacht, maar hun invloed taant – de huidige president versnelt dat. Geen onbekende stelling, maar Kaplan verwoordt het met bravoure en grote kennis van zaken.

Geef een makelaar de vraagprijs van een huis en zijn oordeel over de waarde ervan zal erdoor worden beïnvloed. Geef een leek diezelfde vraagprijs en de invloed ervan is nog twee keer groter, zo toont wetenschappelijk onderzoek. ‘Terwijl de vraagprijs ­eigenlijk niemand zou moeten beïnvloeden, op welke manier dan ook’, schrijven psycholoog Dan Ariely en comedian Jeff Kreisler in hun boek Geld en gedrag (Maven, € 19). Zij beschrijven alle psychologische valkuilen in onze omgang met geld. Bovendien geven ze aan hoe die voortaan te vermijden.

Opnieuw een poging het boeddhisme te laten aansluiten bij wetenschappelijke inzichten, meer in het bijzonder de psychologie en de filosofie. De Amerikaanse psycholoog Robert Wright onderneemt die met een luchthartige stijl in zijn boek Waarom boeddhisme werkt (Prometheus, € 19,99). Dat omvat niet alleen zijn eigen wisselend plezierige ervaringen met mediteren, maar schetst bovenal het wetenschappelijk onderzoek naar de effecten ervan. Wright betoogt dat boeddhisme kan helpen om angsten of depressieve gevoelens de baas te worden.

Wanneer een 5-jarig vriendinnetje van de jongste zoon van Henk van Straten huilend in zijn keuken staat, vraagt de schrijver niet wat eraan scheelt. ‘Ik bel je moeder wel’, is het enige wat hij zegt. Ook wanneer hij in de auto met haar zit, komt die voor de hand liggende vraag niet in hem op. Van Straten, bij Volkskrant-lezers ­bekend door zijn columns, spaart zichzelf bepaald niet in Berichten uit het tussenhuisje (Nijgh & Van Ditmar, € 19,99). Hij belandde daar, nadat hij na twaalf jaar vrouw en kinderen in de steek had gelaten. Een boek doortrokken van eenzaamheid, drank, vrouwen en verwarring.

Een Russische jeugd in een Russisch driekamerflatje dat uitkijkt op een spoorlijntje. ‘En opeens, soms ’s nachts, soms overdag, maar merkwaardig genoeg altijd ­onverwacht, slaakten naderende treinen hun kreet – desperaat, alsof ze gewond waren.’ Zo begint het leven van Ivan Ogarjov in de roman Italiaanse les (De Geus, € 20,99) van Marina Stepnova (1971), vertaald door Arie van der Ent. Er gloort hoop als Ivan verliefd wordt op jonge Malja, en met haar naar Italië wil.

Op zijn 44ste denkt Christophe Vekeman ineens dat zijn vrienden zeurpieten en eikels geworden zijn, en dat hij aan nieuwe toe is. Of nee, het ging om iets anders; na zoveel jaren ‘vrij fanatiek mijn individualiteit te hebben gefêteerd, onder meer door mij spontaan en steevast af te zetten tegen elke vorm van groeperingsdruk en ­opgelegde clubgevoelens’, bespeurt hij de behoefte om ergens bij te horen. Bij mensen die fundamenteel op hem lijken. Mensen als ik  (Arbeiderspers, € 17,99) heet dus de nieuwe roman van Vekeman.

Een geheimzinnige oudtante die hij maar één keer heeft gezien, inspireerde Brad Watson (1955) tot de roman Juffrouw Jane (Atlas Contact, € 21,99), handelend over een gehandicapt meisje dat in 1955 in Mississippi wordt geboren en al vroeg manieren ontwikkelt om met haar leven om te gaan, met het leven in het algemeen, voor vrijwel niets bang, ook niet voor haar eigen vreemdheid. Harm Damsma en Niek Miedema vertaalden de roman die bij verschijnen, twee jaar geleden, in Amerika werd geprezen als een subtiele karakterstudie.

Tien jaar na De weg naar Mekka besloot ­documentairemaker en filosoof Jan Leyers op zoek te gaan naar Allah in ­Europa (Das Mag, € 22,99), wat vorig jaar resulteerde in een reisserie voor de VPRO en nu in een boek. ‘Mijn plan is om vier maanden lang Europa te doorkruisen en onderweg te luisteren naar de stem van de kenner en de stem van de straat.’ Leyers sprak met traditionele gelovigen en nieuwe ­bekeerlingen, met orthodoxe en liberale moslims. Hij begon in Sarajevo en eindigde in Brussel. ‘Heb ik dan onderweg helemaal geen hoop gevoeld? Natuurlijk wel.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden