Ernaux is de onbetwiste heldin van de autofictie

Krachtig portret van de auteur als 18-jarige

Schrijven maakt me het gelukkigst, zei Annie Ernaux (1940) tien jaar geleden in een interview. Nu de tijd die ze voor zich heeft korter wordt, wil ze niet langer wachten met schrijven over 'het meisje van '58', zoals ze het zelf noemt: Annie Duchesne (haar meisjesnaam), die 18 werd in de zomer van 1958. Dit is niet iets waar ze gelukkig van wordt, integendeel; ze heeft haar jongere ik lange tijd willen vergeten. 'Niet meer denken dat ik moet schrijven over haar, over haar verlangen, haar waanzin, haar stompzinnigheid en haar hoogmoed, haar honger en haar opgedroogde bloed'. Ernaux heeft zich over haar weerzin heen gezet, voelt dat dit schrijfproject in staat is haar 'boven de tijd uit te tillen' en een ongekende vitaliteit in zich draagt.

Het resultaat, Meisjesherinneringen, nu verschenen in de gedegen vertaling van Rokus Hofstede, is in al zijn eenvoud krachtig. Vanaf de eerste pagina's is het meteen spannend: wie was dat meisje?

Annie D. gaat in de zomermaanden werken als jeugdleidster in een vakantiekolonie. Als beschermd opgevoed meisje uit een volks en katholiek milieu is ze het buitenbeentje van het dertigtal jeugdleiders. Zelf heeft ze dat niet in de gaten: ze is verrukt over het idee deel uit te maken van een groep, jongens te ontmoeten, vrij te zijn. Met behulp van haar herinneringen, brieven aan een vriendin en enkele foto's wil Ernaux het losgeslagen meisje van toen vastleggen, beter begrijpen. Ze schrijft over haar in de derde persoon, omdat het werkelijk voelt alsof ze toen iemand anders was.

Ernaux is de onbetwiste heldin van de autofictie: scherp, zonder mededogen, met 'het grote herinneringsvermogen van de schaamte' als drijvende kracht, legt ze zichzelf keer op keer onder de loep. Dat pakt in dit boek bijzonder goed uit.

Meisjesherinneringen

Annie Ernaux.
Fictie.
Uit het Frans vertaald door Rokus Hofstede.
De Arbeiderspers; 176 pagina's; euro 17,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden