Erk Willemsen is de man achter de grootste muzikantenbladen. Wat is zijn geheim?

Slagwerkkrant, Gitarist en Interface: al die muzikantenbladen komen van één man. En ze worden gelezen. Wat is het geheim? Erk Willemsen, van oorsprong drumleraar, weet precies wat fanatieke amateurmusici willen lezen.

Het blad Musicmaker.

In een recente editie van Gitarist ('hét blad voor gitaristen') lezen we over de 'zeldzaamste Gibson ooit' en de geschiedenis van het gitaarversterkermerk Vox. Ook komen we te weten welke effecten op de 'pedalenplank' van Mike Kerr, de helft van het Britse hardrockduo Royal Blood, diens basgitaar als een elektrische gitaar laten klinken. Met de oefeningen onder 'Linkerhandgymnastiek - deel 3' kunnen gitaristen aan hun techniek schaven.

Anekdoten

Gitarist is zo'n typisch muzikantenblad dat met ronkende titels in opvallende lettertypen en ongegeneerd gebruik van vaktaal precies is toegesneden op de doelgroep: de nerds onder de muzikanten. Zij die alles willen weten over de nieuwste spullen en nooit genoeg krijgen van anekdoten over de grootheden uit het metier.

Erk Willemsen (58) is directeur van het mediabedrijf Keijser 18, dat de vijf grootste Nederlandse muzikantenbladen maakt en uitgeeft. Naast Gitarist (oplage 11.600) zijn dat Slagwerkkrant (10.200), Interface (10.000; voor toetsenisten en studioproducenten), Musicmaker (8.200; over het muzikantschap: tours plannen, repeteren, soundchecken) en De Bassist (5.200).

Zelf maken

Het begon in 1982, toen Willemsen Slagwerkkrant bedacht. 'Ik werkte als drumleraar. De lestijd werd in beslag genomen door drummen en techniekoefeningen.' Hij dacht: mijn leerlingen zouden sneller en meer over drummen leren als ze konden lezen hoe andere drummers denken en oefenen.

Maar een blad dat in die behoefte voorzag, bestond nog niet. Hij ging het zelf maken.

De eerste die zich bij Willemsen voegde, was broer Marcel, met wie hij samen in een band drumde. Marcel kon illustreren, hij zou de vormgeving doen. Willemsens vriendin Tineke volgde; zij nam de fotografie en eindredactie voor haar rekening. Dat laatste doet ze nog altijd. Zijn andere broer Ronald kwam twee jaar later, hij maakte een overstap vanuit de gehandicaptenzorg. 'Ronald doet nog altijd de sales en het bladmanagement.'

Geen winst

Inmiddels is Keijser 18 landelijk de grootste producent van geprinte media voor muzikanten, en heeft het bedrijf werk voor ruim elf voltijdbanen. Winst maakt Keijser 18 niet. De laatste vijf jaar draait het bedrijf quitte.

Sporadisch liggen zijn bladen nog in de schappen, zegt Willemsen, maar 'weggemoffeld' tussen andere titels. Om toch nieuw publiek te vinden, zorgt hij dat zijn bladen bij repetitiehonken, in cd-winkels, en op de leestafels van poppodia liggen; de geijkte hangplekken voor muzikanten. Op muziekscholen, waar talent vaak voor het eerst opvalt, deelt hij proefabonnementen uit.

Het muziektijdschrift de Bassist.

Dezelfde bouwstenen

Dat mag ook wel, want volgens cijfers van het Landelijk Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst (LKCA) telt Nederland 3 miljoen amateurmusici. Het aantal bandjes schat het instituut op basis van eerder onderzoek op vijftigduizend. Vergelijk die cijfers met de oplagen van de muzikantenbladen van Willemsen, en de conclusie is eenvoudig: er lopen nog veel potentiële abonnees rond.

Wie de eerste Slagwerkkrant - 150 gestencilde exemplaren á 1,50 gulden - inhoudelijk vergelijkt met het 35-jarig jubileumnummer, ziet weinig verschil. Elke editie van Slagwerkkrant, Gitarist, De Bassist en Interface heeft dezelfde bouwstenen: een lang artikel waarin een instrument, genre of muzikant wordt besproken; interviews met muzikanten over hoe ze muziek maken; tests van nieuwe instrumenten en hulpmiddelen zoals effecten en versterkers; workshops waarmee muzikanten hun techniek kunnen oefenen en een uitgebreide evenementenagenda met beurzen en clinics in de buurt.

Column

Het accent verschilt per blad en is afgestemd op de voorkeur van de lezer. Die kent Willemsen door dagelijks met muzikanten te praten. Geld voor lezersonderzoeken is er niet.

Niet dat muzikanten kieskeurig zijn. Integendeel. Willemsen: 'Op beurzen en tijdens workshops spreken we geregeld lezers. Daardoor weten we dat muzikanten willen leren over alle stijlen en technieken. Het liefst spelen ze de ene dag metal en de andere dag jazz.' Het aantal onderwerpen kent daardoor geen limiet.

Jimmy van den Nieuwenhuizen (32), drummer bij Van Velzen, leest Slagwerkkrant vanaf zijn 8ste en heeft nu een column over het muzikantenleven. Af en toe schrijft hij een interview voor het blad, vooral omdat hij schrijven leuk vindt. Niet voor het geld; van de vergoeding kan hij 'een kop koffie en de benzine' betalen.

Test, test, test

Het testpanel van instrumenten, versterkers en effecten bestaat uit een clubje enthousiaste muzikanten. De testers hebben ieder hun eigen specialisme, zoals akoestische gitaar, basgitaarversterker of percussie. Ze krijgen het instrument thuisgestuurd door een importeur en mogen het een aantal dagen bespelen. Daarna moet het weer terug. Inmiddels telt het onlinearchief van de vijf grote muzikantenbladen samen vierduizend tests.

Reputatie

Volgens Van den Nieuwenhuizen ligt de kracht van muzikantenbladen in verhalen over de achterkant van het muzikantenleven. Daarover krijg je normaal niet gauw iets mee, vertelt hij onderweg naar repetities voor de Vrienden van Amstel Live aan de telefoon. 'Ikzelf schrijf bijvoorbeeld hoe ik over straat met m'n drumstel loop te sjouwen en hoe drummers backstage met elkaar omgaan.' Het zijn situaties die iedere muzikant kent, maar niet snel op Facebook zal delen, zegt Van den Nieuwenhuizen. 'Lezers kunnen zich identificeren met de belevenissen van de professionals.'

De bladen van Willemsen hebben hoe dan ook een reputatie: de grote namen die geregeld op de cover verschijnen bewijzen dat. Zo'n gesprek wordt vaak via via geregeld.

Drummer van Golden Earring

Neem Steve Gadd, die op de cover van een recent nummer staat. Een legendarische drummer: hij speelde bij Paul Simon, Eric Clapton en Steely Dan. Willemsen: 'Gadd kwam naar Nederland voor opnamen voor zijn nieuwe drum-app. Hans Eijkenaar, nu dé topdrummer van Nederland, produceert de opnamen.' In de agenda van Gadd was geen rekening gehouden met perscontact. 'Maar Hans mailde ons: ik heb iets moois, willen jullie erbij zijn?'

Geregeld vraagt Willemsen muzikanten zelf het verhaal te schrijven. Enig taalgevoel is welkom, maar wie voor muzikantenbladen wil schrijven, moet vooral iets over instrumenten weten. Willemsen: 'Niet voor niets zijn bijna al onze schrijvers in de eerste plaats muzikant. Zeker bij de tests is dat belangrijk. Je moet de juiste vragen weten te stellen zoals: waarvoor dient die extra knop, en waarom zit hij op díé plek? Zonder voorkennis zouden zulke details je ontgaan. Hij bladert Slagwerkkrant door. 'Hier', zegt hij, en wijst op een pagina vol notenbalken. Het is deel honderd van een drumles door Cesar Zuiderwijk, drummer van rockband Golden Earring. 'Bedenkt hij al 24 jaar voor ons. Prachtig, toch?'

Verbetering: In een eerdere versie van dit artikel werd Erk Willemsen ten onrechte aangeduid als Erik Willemsen.

Muziektijdschrift Gitarist.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden