TV-recensie in naam van het volk

Erik Dijkstra zoekt de (trieste) verhalen achter de Latijns-Amerikaanse caudillo’s

Oud-Jakhals Erik Dijkstra toont de ellende van Venezuela, waar het populisme de inwoners verjaagt uit hun vaderland.

Populisme, wie is er niet groot mee geworden? Vrijwel geheel Latijns-Amerika – van Argentinië tot Colombia, van Bolivia tot Cuba – kent een even rijke als wrange geschiedenis van dictators die hun volkeren van alles beloofden, maar ze vooral van alles beroofden. Enter Erik Dijkstra, de voormalig Jakhals met een voorliefde voor Latijns-Amerika en revolutie. In 2017 maakte Dijkstra de documentairereeks Che: Leven en Erfenis van een Revolutionair, over het leven van Che Guevara. Sinds dinsdag zijn Dijkstra en zijn heerlijke steenkolen-Spaans terug op televisie met de zesdelige reeks In Naam van het Volk.

Daarin reizen Dijkstra en zijn collectie vrolijke overhemden door Latijns-Amerika, op zoek naar de verhalen achter de caudillo’s die eens de macht grepen met dank aan het volk, maar die vervolgens nooit meer afstonden. In de eerste aflevering stond Venezuela centraal, zes jaar na zijn dood nog stevig in de ­greep van Hugo Chávez. ‘Een ongekende puinhoop’, zo omschreef Dijkstra het Venezuela van 2019. Meer dan drie miljoen mensen vluchtten uit patria Venezuela, waarvan een miljoen naar Colombia. ‘En dan krijg je dit’, gebaarde Dijkstra naar een lange rij mensen. Hij stond in de Colombiaanse grensplaats Cúcuta. ‘Duizenden mensen die iedere dag staan te wachten’, zei hij en draaide zich om naar de rij, ‘op een bordje eten.’

In Naam van het Volk, met links de Venezolaanse oud-president Hugo Chávez en rechts de Boliviaanse leider Evo Morales.

Het was toch even wennen Dijkstra – in plaats van op die kenmerkende manier van hem jolige vragen stellen aan topsporters – serieuze gesprekken in Spaans met hele gewone mensen te zien voeren. Het ging hem aardig af, al weet je natuurlijk nooit of Venezuela na zijn bezoek hetzelfde zal zijn. Dijkstra sprak met een vrouw die fanatiek aanhanger van Chávez was geweest en zelfs voor zijn partij had gewerkt. Na een schietpartij voor haar deur, waarbij haar zoontje gewond raakte, ontvluchtte ze Venezuela. Nu woont ze met haar man, twee kinderen, haar tante, haar zus en haar broer in een klein, vuil appartement in Cúcuta.

Er was een rechter die deel uit had gemaakt van het regime, maar nu ook was gevlucht en ondergedoken in Colombia. Ze vertelde dat de uitspraken die ze als rechter deed al van tevoren vaststonden. Dijkstra vroeg of ze wel eens studenten had veroordeeld en politieke activisten. Ze gaf het met tranen in haar ogen toe.

Vrijwel iedereen die Dijkstra sprak was gedesillusioneerd, straatarm en wanhopig. Wat dat betreft was de eerste aflevering van In Naam van het Volk één lange aanklacht tegen Chávez (en zijn opvolger Maduro). We kennen dit verhaal natuurlijk al. Niet omdat we Venezuela zo goed gevolgd hebben, maar omdat het bedrog universeel en van alle tijden is – of het nou in Venezuela, Brazilië of de Verenigde Staten gebeurt. ‘Ik stemde op hem omdat ik hoopte op verandering’, zei een man met korte, zwart-grijze krulletjes op straat tegen Dijkstra. ‘Hij zou alles beter maken. Maar het is alleen maar slechter geworden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden