Erica Terpstra

Lezers stellen vragen aan de voorzitter van NOC*NSF, die nu in Peking zit.

Wat is toch de betekenis van de prachtige broche die u altijd draagt? (Greet Zonnenberg, Den Burg)
‘Dat vragen heel veel mensen. Sterker nog: de bladen vragen ernaar. Ze zijn op zoek gegaan bij vrienden van mij. De originele broche, gemaakt door de Etrusken, hangt in de Hermitage in Sint-Petersburg. Het is een gestileerde sneeuwluipaard. Dat is wat het is. Niet wat het betekent. De betekenis is uitermate bijzonder, en die houd ik privé.’

U speelde een rol in Pluk van de Petteflet. Zou u nog een keer in een film willen spelen? (Marije Waalkens, Amersfoort)
‘Ik was de burgemeester. Ik was heel verbaasd dat ze me vroegen. Bij de casting was gezegd: welke burgemeester willen we hebben? Nou, een soort Erica Terpstra. Uiteindelijk hebben ze mij gevraagd. Ik heb wel eerst mijn kleindochters gevraagd wat ze ervan vonden. Gezegd: jullie moeten het wel goed vinden, want oma gaat heel gek doen. Ik heb het met veel plezier gedaan, en met ongelooflijk respect voor de echte acteurs, onder wie ook Erik van Muiswinkel. Die op het moment dat hij het uniform aantrekt, dan is hij ook de majoor is. Mijn majoor. Als ik ooit nog een kans krijg, doe ik het onmiddellijk.’

Wat is het maatschappelijk belang van topsport voor de samenleving? Respect en bewondering voor de topsporter zijn op zijn plaats, en voor de bevolking is sport een nuttige activiteit. Maar welk nut heeft topsport voor buitenlands gebruik? Hadden wij toentertijd meer waardering voor de DDR vanwege zijn sportieve prestaties? (Peter Steeman, Assen)
‘Om die laatste vraag te beantwoorden: nee. Want we wisten dat die prestaties te maken hadden met doping. Hun prestaties waren niet eerlijk tot stand gekomen.

‘De extra waarde van topsport is naar mijn idee dat je rolmodellen hebt. Dat het inspirerend werkt als je kunt excelleren. We hebben heel lang in een cultuur geleefd van vooral niet te gek doen en je kop niet boven het maaiveld uitsteken. We zijn zo ver gegaan dat we het niveau van het onderwijs naar beneden hebben verlaagd om er maar voor te zorgen dat iedereen die eigenlijk niet mee kon, toch maar mee kon. De jeugd moeten leren dat excelleren en presteren, er helemaal voor gaan, zelfs met de mogelijkheid te verliezen, heel waardevol kan zijn voor de samenleving.’

Als u zo bezield met sporters omgaat die een prestatie moeten leveren, bent u dan weleens jaloers in die zin dat u dat ook nog wel zou willen? (Jan Verniers, Arnhem)
‘Nee, ik ben daar niet jaloers op. Ik heb soms een beetje heimwee en nostalgie. Als ik Marleen Veldhuis zie zwemmen, zoals zij een arm door het water haalt, dat is zo schitterend. Dan weet ik nog hoe dat voelt. En daar word ik helemaal emotioneel van. Dat is het gevoel van: jottum, dat heb ik ook een keer meegemaakt.’

De Olympische Spelen in Moskou wilde u destijds boycotten. U was toen jong, zonder veel sportorganisatorische verantwoordelijkheid. Nu zegt u dat politiek en sport gescheiden moeten blijven. Is dat omdat u nu voorzitter bent van NOC*NSF? (Hans de Bie, Amstelveen)
‘Dat zit anders in elkaar. Ik was jong Kamerlid in 1980. We hebben toen een buitenparlementaire werkgroep gevormd gemaakt met onder anderen Brinkhorst, Van der Stoel en Van Thijn. Het idee was: geen boycot. Ondanks de druk die Amerika ons oplegde om die Spelen te boycotten, hebben we dat ontzettend lang volgehouden. Totdat vlak voor de Spelen Solzjenitsyn werd verbannen naar Siberië. Dat was zo een provocatie, om de winnaar van de Nobelprijs op te sluiten. Toen konden we het niet meer houden. Toen heb ik ook met volle overtuiging, maar wel met bloedend hart gezegd: oké, ik sluit me aan.

CV
1943 - geboren op 26 mei, Den Haag
1960 - deelname Olympische Spelen, Rome
1962 - sinologie, Rijksuniversiteit Leiden
1964 - Olympische Spelen, Tokio (zilver op 4 x 100 wisselslag en brons op 4 x 100 vrij)
1966 - lerares (geeft Nederlands aan Chinezen)
1977 - Kamerlid voor de VVD
1994 - staatssecretaris voor Volksgezondheid, Welzijn, Sport
1998 - Kamerlid voor de VVD2003 - heden voorzitter NOC*NSF2008 - winnaar Majoor Bosshardt Prijs voor uitzonderlijke verdiensten voor de Nederlandse samenleving
]]>

‘Nu is het anders – omdat we nu twee keer een boycot hebben meegemaakt, Melbourne ’56 en Moskou ’80. De ervaring leert dat waar je het voor deed, geen steek verbetert. De Russen maakten hun inval in Hongarije niet ongedaan. En Moskou liet Solzjenitsyn niet vrij. Twee boycots hebben geen enkel effect gehad.’

Stel dat u tijdens de Spelen een dag volledig anoniem en ongezien door Peking zou kunnen dwalen, wat zou u dan gaan doen? (Annemiek Haak, Den Haag)
‘Een van de Nederlandse correspondenten hier in China sprak mij aan en zei dat ze een boeddhist is en dat ze in Peking een plaats heeft waar ze haar leraar ontmoet. Ze zei: ik wil u er graag mee naar toe nemen. Als voorzitter van NOC*NSF kan ik dat niet doen, nu. Maar dát zou ik hebben gedaan.’

Sporters die de derde generatie EPO gebruiken, worden sinds kort gesnapt. Straks hebben we nieuwe gouden medaillewinnaars die mogelijk niet detecteerbare genetische doping hebben gebruikt. Wordt de drive om te winnen niet steeds gevaarlijker? En wordt topsport ooit eerlijk? (Marelle Boersma, Wageningen)
‘Ik wou dat ik daar een helder antwoord op had. Je realiseert je dat het onvermijdelijk is dat je bijna altijd achter de feiten aan loopt. Maar er is vooruitgang. In in samenwerking met de wetenschap en de industrie zijn er nu afspraken dat nieuwe middelen een marker dragen, die je bij misbruik in de sport kunt benutten.

‘Laatst heb ik het boek Beter dan Goed gelezen. Dat gaat over genetische manipulatie van het menselijk lichaam. Als doping menseigen wordt, dan is dat best schokkend. Ik zeg hier, met alle hartstocht die ik heb voor de sport: ik zou het een ramp vinden als we uiteindelijk het gevecht verliezen, maar daar ga ik niet van uit.’

Wat kunt u de gewone Nederlanders meegeven van uw nooit aflatende positieve publieke optreden? Deze tijd staat voor chagrijn, hufterigheid, verongelijktheid en haast. Wat is uw geheim? (Guy Bangoera, Amsterdam)‘Laat ik vooropstellen dat ik gewoon positief gebakken ben. Dat is meegenomen. Want ter wereld komen met een zorgelijke geest is lastiger. Dat is geen verdienste van jezelf. Dat heb ik. Je kunt ’sochtends als je wakker wordt, zeggen: jongen, jongen, weer zo’n vervelende dag. Of je zegt: wow, ik ga wat moeilijke dingen doen vandaag, maar never a dull moment. In de sport heb ik geleerd die uitdaging op te zoeken.’

Zou u in een volgend leven weer met sport bezig zijn? (Brenda Knoef, Den Haag)
‘Ik geloof in reïncarnatie. In vorige levens en in volgende levens. Maar je moet er niet te veel mee bezig zijn. Je zult mij niet zien bij regressietherapie, bij oOnderzoeken naar wat ik in een vorig leven ben geweest. Als ik bedenk wat een mooi leven ik nu heb, dan moet ik hiervoor wel een rot leven hebben gehad, haha. Maar als ik ’t voor het kiezen had, zou ik het een cadeautje vinden om in mijn volgende leven weer met sport bezig te zijn.’

Bent u boeddhist? (Mary Fahrenfort, Amstelveen). Toelichting: zij was aanwezig bij het bezoek van de Dalai Lama aan Nederland.
‘Sterker: ik heb het grote voorrecht gehad twee keer de gastvrouw te zijn van de Dalai Lama toen hij op bezoek was in de Tweede Kamer. Ik ben geen boeddhist. Maar sinds mijn studententijd in Leiden, waar ik Chinees en Japans studeerde, ben ik heel erg geïnteresseerd in boeddhisme. Ik denk dat ik er langzamerhand wel wat van af weet.

‘De Dalai Lama is een van mijn leidsmensen. Ik vind hem geweldig inspirerend, en als ik de kans krijg ga ik hem zien. Hij is nu in Frankrijk. Als ik niet hier in Peking was, zou ik naar een van zijn lezingen zijn gegaan.’

Hebben de Gay Games die in 1998 in Amsterdam gehouden werden (toen u staatssecretaris Sport was), impact gehad op de sportwereld anno 2008? En wat is nu uw bijdrage aan de homo- emancipatie binnen de sport? (Janine van Doorn, Zaandam)
‘De Gay Games hebben impact gehad, misschien niet eens zozeer in Nederland, maar zeker in het buitenland. Ik was toen staatssecretaris van Sport. Ik heb toen het bestuur van de Gay Games toegesproken. Daar waren heel veel mensen uit het buitenland stomverbaasd over. Dat een bewindspersoon zich daar in het openbaar mee bemoeide.

‘Ik vind dat iedereen in ons land vrij moet zijn qua seksuele geaardheid. Je ziet dat de sportsector in navolging van de artiestensector en de kunstensector de sportsector al meer uit de kast komt. Behalve bij een paar machosporten, als voetbal. Ik was heel actief betrokken bij de activiteiten van destijds John Blankenstein, en nu bij zijn foundation. Die is opgericht na zijn overlijden. We hebben bij NOC*NSF een homo-emancipatiebeleid. We hebben de bonden gezegd: jongens, we moeten een mentaliteitsverandering hebben. Als dat kan in andere sectoren, waarom dan niet in de sport?’

U ging gaat er naarmate de Spelen naderden steeds slanker uitzien, mijn complimenten! Wat doet u er allemaal aan om slank(er) te worden en gezond te leven? Heeft u een maagverkleining ondergaan of maagband laten plaatsen, of dat ooit overwogen? (Françoise Grosveld- De Vries, Amsterdam)
‘Hartelijk dank voor deze vraag. Inderdaad, ik ben met hulp van anderen in training gegaan voor de Olympische Spelen. Er waren nog een paar andere redenen waarom ik vond dat ik drastisch moest afvallen. Nee, ik heb nooit een maagband of een maagverkleining of een operatie overwogen. Ik ben dik geworden omdat het me eigenlijk niet interesseerde. Als ik wil afslanken, moet ik dat uit mezelf doen. Ik vind dat ik hiervoor niet op de medische voorzieningen moet leunen. Het is hard werken om een superdieet te volgen.’

In 1928 was korfbal een demonstratiesport tijdens de Olympische Spelen in Amsterdam. Wat kunt u als baas van het NOC*NSF betekenen om korfbal op de kalender te krijgen? Het zou mooi zijn als de Spelen in In 2028 zou het mooi zijn als de Spelen naar Nederland kwamen (Harald Braakman, Den Haag)
‘Ik ken dit soort pleidooien van allerlei andere niet-olympische sporten. Die willen ook allemaal op de olympische agenda komen. De wachtlijst staat vol. Ik kan een gewillig oor lenen aan diegenen die het pleidooi houden. Ik kan helpen bij de internationalisering, de ontwikkeling op andere continenten. Dat doe ik met genoegen. Korfbal was mijn eerste sport, als gup van 10. Korfbal heeft mijn hart, maar er moet nog veel gebeuren.’

De VVD is door veelvuldige regeringsdeelname mede verantwoordelijk voor de huidige problemen in het onderwijs. Kunt u uitleggen hoe bijvoorbeeld een gymnastiekleraar in een brugklas van 35 leerlingen in een te kleine gymzaal basketballes moet geven? (Hans Peters, Enschede)
‘Ik beantwoord geen politieke vragen. Want ik ben voorzitter van vijf miljoen leden en heb dus een politiek neutrale pet op. Ik kan wel zeggen dat wij als NOC*NSF een enorme lobby voeren doen om de sportcultuur te verankeren in de samenleving, de historische fout te herstellen dat gymnastieklokalen werden verbouwd tot computerklassen. En dat school en sport via combinatiefuncties trainers en vakleerkrachten niet uitwisselen, maar delen.’

Is topsport niet veel mooier dan politiek? (Jan Atze Nicolai, Leeuwarden)
‘Je kunt geen appels met peren vergelijken. Ik houd van alle twee.’

U kreeg vaak het verwijt dat u politiek inhoudloos was en dat u tijdens uw staatssecretarisschap niets aan de wachtlijsten in de ouderenzorg heeft gedaan. Wat doet zulke kritiek met u? (Ugur Pekdemir, Tilburg)
‘Het is een verwijt dat maar ten dele terecht is. Ik ben aangetreden als staatssecretaris toen ik wist dat ik enorm moest bezuinigen. Ik heb keuzes gemaakt ten voordele van de mensen die echt die zorg nodig hadden. Je ligt er wakker van. Niet van de kritiek. Wel van de problemen die er zijn.Ik kijk nu weleens met enig mededogen naar de kritiek die staatssecretaris Bussemaker krijgt. Het is weer precies hetzelfde.’

Draagt u die oranje sjaal ook in bed? Geneert u zich weleens voor uzelf wanneer u uzelf terugziet op tv? (Peter Aansorgh, Silvolde)
‘Ja, ik draag die sjaal in bed, net als mijn lintje. En ja, ik begrijp wat meneer bedoelt. Het antwoord is nee. Ik moet wel af en toe om mezelf lachen. En dat is gezond.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden