Erfenis Werkteater online

Staalkaart van maatschappelijke verandering jaren '70 en '80

Morgenavond wordt de site met het archief van het legendarische Werkteater gelanceerd.

Scène uit De ­Finale van het Werkteater, vlnr Helmert Woudenberg, Rense Rooyaards, Shireen Strooker, Daria Mohr, Yolande Bertsch, Joop Admiraal, Cas Enklaar, Hans Man in 't Veld. Beeld MAI

'Ongelooflijk ontroerend', zegt Devika Strooker over de scène waarin de piepjonge acteur Peter Faber speelt met haar moeder, Shireen Strooker. Het is 1974, Strooker en Faber, getrouwd, beiden lid van Het Werkteater en 'in de kracht van hun leven, met twee ukjes thuis'. Hij speelt een man die zijn vriendin overhaalt in te breken in De Bijenkorf. 'Moet je Peter zien, zo krachtig.'

De scène uit Misdaad is een van de ontdekkingen op de nieuwe website van Het Werkteater. Vanavond is de feestelijke lancering in de Amsterdamse Stadsschouwburg - 25 jaar nadat het legendarische theatercollectief werd opgeheven.

Vrijwel alles

Films, geluidsbanden, interviews, documentaires, toneelregistraties, foto's en jaarverslagen: vrijwel alles wat tussen 1970 en 1987 is gemaakt, staat erop. Wat een aanzet was van oud-leden Marja Kok, Cas Enklaar en Hans Man in 't Veld, maakte Strooker af met beeldmaker Peter Claassen: ze mochten grasduinen in meters dozen met briefwisselingen, foto's en oud papier bij de afdeling Bijzondere Collecties van de UvA, waar het archief van Het Werkteater is ondergebracht.

Ook Hallo medemens, het naslagwerk over de geschiedenis van Het Werkteater, geschreven door theaterwetenschapper Margot van Schayk, staat op de site. Strooker: 'Ik ben blij dat zij in 2000 zulke grondige research heeft gedaan. Zo wetenschappelijk is mijn benadering niet. Ik zie de site wel degelijk als een culturele nalatenschap, maar het is voor mij ook leuke familienostalgie.'

Het Werkteater werd op de golven van Aktie Tomaat opgericht in 1970, uit onvrede over het gevestigde toneel. Nu onvoorstelbaar: de twaalf acteurs - onder wie Cas Enklaar, Joop Admiraal, Marja Kok, Helmert Woudenberg, Dahria Mohr, Gerard Thoolen en Hans Man in 't Veld - kregen van toenmalig minister Marga Klompé subsidie zónder de verplichting voorstellingen te spelen.

Experiment

In het 'laboratorium' dat de groep aanvankelijk was, gingen regisseurs, toneelteksten en premières in de ban. Het collectief wilde zelf voorstellingen maken, improviserend, in interactie met het publiek.

Wie het rijtje voorstellingen op de site ziet staan, ziet het werk van een groep die grote invloed heeft gehad op het Nederlandse theater, en ziet tegelijk een staalkaart van wat gaande was in het Nederland van de jaren zeventig en tachtig. Toestanden: over het democratiseringsproces in een psychiatrische inrichting. Avondrood: over het leven in een bejaardentehuis. U bent mijn moeder: over de ziekte van Alzheimer.

Strooker: 'Het Werkteater was heel breed, dat heb ik me tijdens het maken van de site pas echt gerealiseerd. Het gaat van hoogwaardig filmisch drama tot clownerie voor kinderen.'

Toegift op de site is de trailer van de korte film Mar & Sien die in september in première ging op het Nederlands Filmfestival. Het is het slotstuk van een drieluik van de actrices Marja Kok en Shireen Strooker. De laatste lijdt sinds drie jaar aan alzheimer. Ontroerend, liefdevol en haperend gaan de gesprekjes over hun loopbaan maar vooral ook hun genegenheid voor elkaar.

Haar moeder zal niet bij de lancering zijn, zegt Devika Strooker. 'Ze beseft niet meer ten volle dat de hele erfenis van Het Werkteater beschikbaar komt, maar als ze het wel wist, zou ze het geweldig vinden. Shireen was vroeger de drijvende kracht achter het archiveren van alle Werkteaterproducties. Voor mij voelt het alsof ik haar werk afmaak.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.