Recensie The Fourth Estate

Er wordt wat afgevloekt in fascinerende documentaire over The New York Times (****)

De Washington-redactie van The New York Times werd in het eerste jaar van president Trump gevolgd voor The Fourth Estate. In de documentaireserie, vanaf dinsdagavond te zien op de NPO, kan voortdurend de vraag worden gesteld wie de regie heeft. 

Het hoofdkantoor van The New York Times. Foto AFP

In de openingsscène van The Fourth Estate, een vierdelige documentaireserie waarin we vlieg op de muur zijn op de Washington-redactie van The New York Times in het eerste jaar van Trump, zien we hoe de redactie naar de inauguratiespeech van Trump zit te luisteren. Het is de speech waarin de frase ‘American carnage’ valt; je ziet hier en daar een wenkbrauw omhoog gaan. Dean Baquet, chef van de nieuwsredactie, in klassieke hemdsmouwen: ‘Wow, what a story, what a fucking story.’ En dan een tel later: ‘Okay, let’s go’.

En zo begint een historisch jaar in de geschiedenis van de Times. Lekker begin van een documentaire ook wel, alsof iemand aftelt naar het moment dat het voorste karretje in de achtbaan over de rand van de afgrond kantelt.

‘Fuck them’

Twee observaties: er wordt wat afgevloekt op een krantenredactie. Met ruime voorsprong de beste vloek uit de serie: de geweldige Washington-chef Elisabeth Bumiller ziet op haar scherm hoe er op de redactie in New York een andere kop boven een verhaal wordt gezet: ‘Fuck them’, zegt ze binnensmonds, terwijl ze grimmig blijft doortikken. ‘Them’: de lui op het hoofdkantoor die het laatste woord hebben.

Tweede observatie: mediamensen lenen zich misschien lastig voor onbekommerde portretten, en hier hebben we een groep verslaggevers bij elkaar die ongeveer 24 uur per dag aanstaan, in hun eigen krant, op Twitter (Trumpwatcher Maggie Haberman heeft ruim 800 duizend volgers ) en, steeds vaker in het bizarre eerste jaar in Washington, als pratende hoofden op televisie. 

Gewenste versie

Een vraag die in deze documentaire misschien iets te weinig aan bod komt: hoe beïnvloedt de aanwezigheid van de camera van Garbus de gebeurtenissen? Bij nieuwschef Baquet krijgen we nog weleens het gevoel dat hij vooral de gewenste versie van de strijd achter de schermen laat zien. Als in het vierde deel zelfs bij de Times een hoofd gaat rollen in de MeToo-affaire (Witte Huis-correspondent Glenn Thrush) dan krijgen we niet de pijnlijke bijeenkomsten te zien, maar wel de manier waarop de schade uiteindelijk hersteld wordt.

Fascinerend niettemin om te zien hoe journalisten die al wel wat gewend zijn het gevoel hebben in een dolgedraaide nieuwsfabriek terecht te zijn gekomen, waarbij voortdurend de vraag kan worden gesteld wie de regie heeft. Het ene moment zitten ze bij een Trump-bijeenkomst die zich op aandringen van de president zelf tegen de aanwezige journalisten dreigt te keren, het volgende moment zien we hoe verslaggever Maggie Haberman in haar ‘cubicle’ wordt gebeld door Trump, terwijl ze als een razende meetikt, vlak daarna op de knop ‘publish’ drukt en vervolgens het ‘breaking news’-logo bij CNN ziet verschijnen. 

Dat ze vervolgens uit een vergadering moet weglopen om via facetime haar verdrietige kind te troosten is kennelijk het offer dat hier gebracht wordt. Haberman, voortdurend op de rand van uitputting: ‘Hoe blijf je scherp als je ongeveer elke drie uur ‘holy shit’ kunt zeggen?’

The fourth estate (****), vierdelige documentaireserie, vanaf dinsdag 29 mei, 22.55 uur, NPO 2. Regie Liz Garbus

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.