Er wordt goddelijk gezongen in eerste Nederlandse musicalversie van The Color Purple (****)

Musical - The Color Purple

Door Joris Henquet

Musical The Color Purple, met Naomi van der Linden en Carmen van Mulier Beeld Neeltje Knaap

De muzikale topprestaties verhullen dat het verhaal over uitbuiting en emancipatie niet echt grimmig wordt.

‘God is mij vergeten’, zegt de ongelukkige Celie (Naomi van der Linden). ‘Ja, God neemt zijn tijd voor jou’, is de bevestigende, maar ook hoopgevende reactie van vriendin Shug (Ana Milva Gomes). Het leven van de jonge, zwarte vrouw Celie is getekend door narigheid: misbruikt door haar stiefvader, uitgehuwelijkt en als huismeid uitgebuit door een liefdeloze kerel (Edwin Jonker) die zij Mister moet noemen, en ruw gescheiden van haar geliefde zus Nettie (Carmen van Mulier). ‘Arm, zwart en lelijk’ wordt Celie genoemd, en de schuchtere vrouw heeft haar zelfbeeld ernaar geschikt. In de zuidelijke Amerikaanse staat Georgia, aan het begin van de 20ste eeuw, lijkt een gelukkig leven voor Celie niet weggelegd.

Een gelukkiger leven komt er uiteindelijk wel degelijk, want The Color Purple is een verhaal over zelfontplooiing en emancipatie. De roman uit 1982 van Alice Walker, waarvan Steven Spielberg in 1985 een ontroerende film maakte met de jonge Whoopi Goldberg, beslaat Celie’s leven van haar 14de tot haar 42ste. Het is een zoektocht naar eigenwaarde, naar het opstaan tegen mannen en het vinden van levensvervulling en seksuele identiteit. Celie laat zich inspireren door de zwarte vrouwen om haar heen: zus Nettie, die naar Afrika vertrok en als missionaris brieven schrijft, en schoondochter Sofia, een sterke vrouw die van zich af mept. En dan is er nog Shug Avery, een zwoele nachtclubzangeres voor wie Celie lesbische gevoelens koestert.

The Color Purple draait om sterke zwarte vrouwen, in een wereld waarin de mannen – getekend door hun slavernijverleden – agressievelingen of sukkels zijn. Een rechttoe-rechtaanverhaal dat zich goed leent voor musical: de kracht van de vrouwen krijgt gestalte door een reeks sterke gospel-, blues en jazzsongs. Het belangrijkste wat je dan nodig hebt zijn ijzersterke vocalisten, en die heeft regisseur en vertaler Koen van Dijk voor de eerste Nederlandse versie van de musical weten te vinden. Onder begeleiding van een uitstekende zesmansband wordt er goddelijk gezongen, met als uitblinkers Jeannine La Rose als de felle, komische Sofia en Ana Milva Gomes als diva Shug Avery. Maar het hele ensemble is hier goed en zorgt voor een reeks enerverende momenten.

De muzikale topprestaties verhullen enigszins dat het behoorlijk melodramatische verhaal niet echt grimmig wil worden, omdat het seksuele en fysieke geweld van Mister in de openingsscènes al vrij snel wordt gevolgd door een hoopgevend lied of een komisch tafereel.

Wat niet meehelpt is dat hoofdrolspeler Naomi van der Linden van nature zo’n vrolijke uitstraling heeft dat je in de eerste akte maar moeilijk gelooft dat haar leven één doffe ellende is. Het contrast tussen de jonge en oudere Celie had sterker kunnen worden aangezet. Wel zingt de 27-jarige Van der Linden in de eerste akte mooi en krachtig. Voor de vocale meesterproef aan het einde, de powerballad Ik ben hier, lijkt zij echter nog een maatje te klein.

Toch overheerst de indrukwekkende prestatie die hier door het hele team wordt neergezet, in een vers uit grond gestampt pop-uptheater in een loods op de NDSM-werf in Amsterdam-Noord, met een grote première in het bijzijn van koningin Máxima. Het is knap hoe het kleine gezelschap OpusOne van producent Maarten Voogel de Nederlandse musicalwereld jaarlijks verrijkt met een inhoudelijk en muzikaal spannende voorstelling.

Het decor van op elkaar gestapelde houten kisten, met daartussen een houten podium op drie niveaus (ontwerp Eric Goossens), past perfect bij de sfeer van The Color Purple, een musical die weinig franje nodig heeft en drijft op de rauwe emoties van de achtergestelde vrouwen die hun plek onder de zon opeisen. Zang en zwarte muziek zijn hiervoor het perfecte transportmiddel. Dit materiaal is bij de Nederlandse cast in goede handen. The Color Purple is een musical die weinig franje nodig heeft en drijft op de rauwe emoties van de achtergestelde vrouwen die hun plek onder de zon opeisen. Zang en muziek zijn bij de Nederlandse cast in goede handen.

Voor The Color Purple geldt ‘less is more’

De eerste, groots opgezette versie van de musical The Color Purple was in 2006 helemaal niet zo’n succes op Broadway. De echte erkenning kwam pas bij de nieuwe regie van de Schotse regisseur John Doyle, die in 2013 in Londen een intieme, kale versie zonder toeters en bellen maakte. Toen deze emotioneel rauwe revival in 2015 naar New York verhuisde, noemden recensenten het ‘een van de beste revivals aller tijden’. De musical won in 2016 de Tony Awards voor ‘beste revival’, de subliem zingende hoofdrolspeler Cynthia Erivo won de Tony voor ‘beste actrice in een musical’.  

‘The Color Purple’ door OpusOne. Regie en vertaling: Koen van Dijk. Script: Marsha Norman. Muziek: Stephen Bray, Brenda Russell en Allee Willis. In NDSM-Loods Amsterdam-Noord, 16/4. Aldaar t/m 15/5. Volgend seizoen landelijke tournee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.