Er kan nu met wildvreemden geschommeld worden in het Tate Modern

Voor even vrienden met een wildvreemde op de driepersoons-schommel in het Tate Modern. De schommel zet mensen in beweging in tijden waarin apathie dreigt, aldus de kunstenaars.

Bezoekers op de schommels, deel van de interactieve installatie van het Deense kunstcollectief Superflex in het Londense Tate Modern.Beeld AP

Nou, eh, zullen we dan maar? De Turbine Hall van Tate Modern is omgetoverd tot iets wat het midden houdt tussen een speeltuin en een cruising zone. Het excuus om iemand op te pikken is door kunstenaars aangeleverd. Het Deense collectief Superflex (opgericht in 1993) heeft zo'n vijftien driepersoonsschommels in een door de ruimte zigzaggende oranje metalen structuur opgehangen onder de naam One, Two, Three Swing!. Idealiter schommel je met z'n drieën, maar met z'n tweeën - ik klampte de eerste de beste aan - vraagt ook wat coördinatie en samenwerking. En het is met schommelen net als met schaatsen of fietsen: je verleert het niet. Het is meteen heerlijk en je bent voor even vrienden met een wildvreemde.

Beeld ap

De Turbine Hall is openbaar gebied, het Londense museum ziet het graag als een verlengde van de straat. Op een gemiddelde zaterdag lopen er zo'n 15 duizend mensen rond. Voor de zeventiende keer sinds de opening in 2000 heeft een kunstenaar (drie, in dit geval) de opdracht gekregen er een openbaar werk te maken, een droomopdracht. De schommels staan in het achterste gedeelte van de hal en er staan er ook twee buiten. Voorin, op de inmiddels bekende schuin aflopende helling, zwaait een enorme spiegelende bal, als een gigantische pendule, aan een 20 meter lange kabel boven je hoofd heen en weer. Een kruising tussen een sloopkogel en de slinger van Foucault, mooi maar ook bedreigend. Onder die spiegelende bal gaan liggen en op het goede moment een selfie maken is meteen de nieuwe sport ter plaatse.

De drie Denen (Jakob Fenger, Bjørnstjerne Christiansen en Rasmus Nielsen) poseerden op de perspresentatie gewillig op de schommel. Ze verklaarden: 'One, Two, Three Swing! zet mensen in beweging in tijden waarin apathie dreigt. Nielsen benadrukt ook het collectieve aspect. 'Wij hebben altijd met zijn drieën gewerkt, we geloven niet in het individu'.

One, Two, Three: Swing!, Superflex in de Turbine Hall, Tate Modern, Londen. T/m 2/4/2018.

De grote bal is een echo van het beroemdste Turbine Hall-project, The Weather Project (2004) van Olafur Eliasson die een gigantische kunstmatige zon in de hal hing. Mensen mediteerden, huilden of vielen in slaap onder de zon. Nu staan die bal en de mensen die eronder liggen voor passiviteit. 'We zijn allemaal gefascineerd door het k-woord, door kapitalisme', aldus Superflex. Vandaar ook de kleuren van het tapijt, die zouden verwijzen naar Britse bankbiljetten. Een afgevaardigde van automerk Hyundai knikt instemmend. Hyundai heeft zich van 2014 tot 2025 als sponsor aan de jaarlijkse Turbine Hall-opdrachten verbonden voor een totaal van naar schatting (volgens The Guardian) 5,6 miljoen euro.

Na het staren naar de bal kun je volgens Christiansen in beweging komen: 'Door samen te schommelen bieden we weerstand aan de zwaartekracht en kunnen we de koers van de planeet misschien een beetje veranderen.'

Superflex

Het Deense Superflex is al 24 jaar de belhamel van de kunstwereld. Bekend werd hun kopie van een ministers-toilet uit het Europees Parlement, geïnstalleerd in een Turks restaurant in Gent. Copyright, productie en de waarde van kunst hebben ook hun aandacht. Zo openden ze in 2010 een fabriekje in het Van Abbemuseum, waar replica's van werk van beeldhouwer Sol Lewitt werden gemaakt. (Free Sol Lewitt). Die kon het publiek gratis meenemen.

Het is, kortom, best veel gezwam voor een speelse installatie die gewoon goed doet wat een openbaar kunstwerk kan: een balans vinden tussen een goed idee en toegankelijkheid. Instant euforie, wapperend haar en gelach overal. 'Euphoria now', staat er dan ook deze week op de door Superflex ontworpen cover van Time Out London. Het is precies wat de Londenaren willen horen na de reeks aanslagen van afgelopen jaar.

De schommels moeten zich over de wereld gaan verspreiden 'als een virus', zeggen de kunstenaars, zodat iederéén samen kan schommelen. Mijn schommelgenoot is toevallig de Deense galerist van Superflex. Gaan zij nu schommels aan pleinen en parken schenken?, vraag ik als we zijn uitgeschommeld. Welnee, ze zijn te koop - als kunstwerk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden