TV-RECENSIEFrank Heinen

Er is vooral veel moois te zien in Een jaar op Overkempe

De ouders van Michel waren opeens weg. Ze ‘wouen niet meer met ’m’. Nu heeft hij, zoals hij dat noemt, alleen zijn familie nog. En Katja natuurlijk. Op haar is hij verliefd. Zij is ook op hem. Ze hebben verkering; eens per maand spreken ze af. Niet vaker? Nee, niet vaker. Eens per maand is voldoende.

Michel en Katja zijn twee van de hoofdrolspelers van Een jaar op Overkempe, de documentaireserie van Avrotros over een antroposofische instelling voor verstandelijk gehandicapten. Maker van de serie is Ivo Niehe, die niet in beeld komt, maar wiens aanwezigheid toch niet te missen valt.

Het blijkt ingewikkeld als Ivo Niehe een tv-programma maakt dat níét gaat over belegen sterren in villa’s vol awards, want elke keer dat je zijn sonore voice-over hoort, gevolgd door een kitscherig pianopingeltje, verwacht je nou eenmaal een belegen ster in een villa vol awards. In Een jaar op Overkempe volgt er na zo’n TV Show-eske introductie geen gesprek met Patrick Bruel of Hans Liberg of Siegfried (van Roy), maar met Michel of met Dorothea, die Ivo volledig zegt te vertrouwen ‘omdat hij vader is’. 

Veel van die gesprekjes zijn ingewikkeld, soms door het gebrek aan taligheid van de geïnterviewden, maar ook door de vragen van Niehe, die het stuur liever zo weinig mogelijk uit handen geeft. Hij weet te goed waar hij heen wil en hij kiest de kortste route, ook als de moeizaam formulerende gesprekspartner aan een omweg begint waarvan het einddoel nog in nevelen is gehuld. O, wat zou je soms willen dat Niehe zijn onderbrekingen inslikte en het gewoon liet gebeuren, bijvoorbeeld wanneer Michel spreekt over zijn verliefdheid, of wanneer de ouders van de broers Maarten en Derrek vertellen over hoe het is als je kind(eren) in een instelling als Overkempe moeten wonen.

Toch is er vooral moois te zien in Een jaar op Overkempe. De gesprekken met Olga – die voortdurend lacht en groot plezier put uit de fysieke pijn van een ander – en haar ouders zijn grappig en diep ellendig tegelijk. Ook de pogingen door te dringen tot Gwendolyn, die in de bakkerij werkt, zijn in hun vergeefsheid de moeite waard.

‘Wat voor werk doe je in de bakkerij?’

‘Pauze houden.’

Af en toe zwijgt de stem die ons al veertig jaar door de met stroop ingesmeerde glijbaan van het internationale entertainment gidst. Op die momenten verdiept Een jaar op Overkempe zich. Wanneer de camera een pijnlijke situatie aan de eettafel registreert, of een blik vangt tussen Hans-Christiaan, die niet spreekt en alleen kan hummen, en diens vader, zie je even iets waarvan de meeste Nederlanders in het dagelijks leven zelden getuige zijn.

Trouwens: de serie (vier afleveringen) wordt op zondagavond heel laat uitgezonden – is er zo veel goede televisie dat er voor arbeidsintensieve programma’s over belangrijke thema’s alleen nog een plekje is in het voorgeborchte van de nacht? Echt?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden