'Er is niets aan om jezelf te regisseren'

In de nieuwe film van acteur, regisseur én producent George Clooney wordt de rol van senator McCarthy vertolkt door McCarthy zelf middels oude tv-beelden....

Kitano Takeshi keek nog eens goed naar het zwart-glazen gevaarte dat hem in handen was gedrukt, en maakte dan maar een diepe buiging. De Japanse acteur, regisseur, scriptschrijver en producent was even in Venetië. Zijn schrandere biografische film Takeshis, waarin hij te zien is als stoere, onkwetsbare gangster én als zijn breekbare, clowneske alter ego, was pas op het allerlaatste moment klaar, en te elfder ure aan het programma toegevoegd. Als verrassingsfilm.

Om zijn komst luister bij te zetten, had de festivalorganisatie een speciale prijs laten maken voor de alleskunner, die vorig jaar in Venetië werd onderscheiden met de Zilveren Leeuw voor de regie van Zatoïchi en in 1997 al de Gouden Leeuw won voor Hana-Bi.

Het kunstwerk was gemaakt naar een idee van directeur Marco Müller. Het representeerde zowel Venetië als Takeshis film, legde festivalpresident Davide Croff uit. Een hele mooie onderscheiding, mompelde Kitano.

Niet alle films en filmmakers worden met zoveel egards ontvangen. Omdat bij de persvoorstelling van de Pools gesproken competitiefilm Persona non grata de ondertitels én de lichtkrant beide in het Engels waren, zetten Italiaanse journalisten het massaal op een fluiten. Na een kwartier ging het licht aan en werd de film gestopt.

Ook de ontvangst van de 96-jarige Portugees Manoel de Oliveira was niet al te respectvol. Bij de persconferentie na zijn Espelho mágico stond een bataljon cameras klaar. Maar geen enkele draaide. Vragen werden er nauwelijks gesteld. Niemand was geïnteresseerd in De Oliveira of zijn ellenlange, houterige (competitie)film. Men was in afwachting van George Clooney, die als volgende op de rol stond.

Clooney was in Venetië voor de wereldpremière van Good Night, and Good Luck, een portret van de Amerikaanse anchorman Edward R. Murrow, die aan het begin van de jaren vijftig in het geweer kwam tegen senator McCarthy en diens heksenjacht op vermeende communisten. Clooney deed de regie, is co-scenarist, coproducent en speelt een van de hoofdrollen, in een gedurfde film: zwart-wit, met bijna alleen maar talking heads, en geen actie. Ik moest in de film om de financiering rond te krijgen, aldus Clooney later tijdens een groepsinterview. Van mij hoefde het niet. Er is niets aan om jezelf te regisseren. Ik kan moeilijk de hele tijd goed gedaan tegen mezelf zeggen.

De opzet van zijn film was documentair, Clooney baseerde elke scène op tenminste twee betrouwbare bronnen. McCarthy wordt niet gespeeld door een acteur; hij is alleen maar op oude televisiebeelden te zien. Als we hem door een acteur hadden laten spelen, had niemand geloofd dat hij echt zo erg was. McCarthy is erg overtuigend als zichzelf. Er wordt al gefluisterd over zijn kansen op de Oscar voor beste bijrol.

Clooney hoopt dat hij met Good Night, and Good Luck, genoemd naar de woorden waarmee de immer sigaretten rokende Murrow zijn shows afsloot, een bijdrage kan leveren aan de discussie die in Amerika wordt gevoerd over de inperkingen van burgerrechten. We waren al met de film bezig voor 11 september, de Patriot Act en voor Guantanamo Bay. Hij is niet gemaakt als aanval op Bush dat is ook helemaal niet nodig, want iedereen weet hoe ik over deze regering denk. In Amerika gaan nu weer stemmen op dat McCarthy gelijk had en Murrow fout zat. Misschien had McCarthy in een aantal gevallen wel gelijk, maar daar ging het Murrow helemaal niet om. Hij vond dat iedereen het recht heeft op de hoogte te zijn van de beschuldigingen die tegen hem worden geuit.

Good Night, and Good Luck behoort met Philippe Garrels Les amants réguliers (een eveneens in zwart-wit geschoten liefdesverhaal tegen de achtergrond van de studentenrevolte in Parijs, 1968) en Ang Lees Brokeback Mountain (naar een kort verhaal van Annie Proulx over de onmogelijke liefde tussen twee cowboys) tot de hoogtepunten van de eerste helft van de competitie van een festival dat de eerste dagen vooral in het teken stond van de veiligheid.

Op Lido, het eilandje vlak voor de kust waar het filmfestival zich afspeelt, zijn extra maatregelen getroffen. In de kanalen vaart een politiebootje met twee agenten. Autos worden omgeleid. Wie het spektakel op de rode loper wil bekijken, moet grote tassen afgeven. Wie naar het festivalpaleis binnen wil, moet door een detectiepoortje.

De carabinieri hoefden pas een keer in actie te komen. Zij vormden een lijn om een groep jonge demonstranten op afstand te houden, die aandacht vroegen voor het behoud van de Venetiaanse lagune.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden