AchtergrondMarnix Rue b/ Haagse Harry

Enorm succes deed de geestelijk vader van Haagse Harry niet zoveel: Lekkâh Belangrèk

Geluk en ongeluk lagen dicht bij elkaar in het leven van striptekenaar Marnix Rueb (1955-2014), zo is te zien in de documentaire Kap nâh!! Het verhaal van Marnix Rueb.

Marnix Rueb Beeld ANP
Marnix RuebBeeld ANP

In het wild zie je ze nog maar zelden in Den Haag: de ADO-fan in campingsmoking, matje in de nek, grofgebekt, maar met een klein hartje. Het prototype blijft als stripfiguur wel onverminderd populair. Het standbeeld van Haagse Harry op de Grote Markt is een publieksfavoriet. Iedereen gaat met hem op de foto, vaak zonder te beseffen dat in de buik een deel van de as zit van zijn geestelijk vader. Om met Haagse Harry te spreken: Lekkâh Belangrèk.

null Beeld Copyright Erven Rueb
Beeld Copyright Erven Rueb

'Rokersdood'

Het enorme succes deed illustrator, cartoonist en striptekenaar Marnix Rueb (1955-2014) niet zo gek veel, blijkt uit de documentaire Kap nâh!! Het verhaal van Marnix Rueb. De film draait deze week in het Filmhuis Den Haag en wordt (ingekort) uitgezonden op Omroep West. Geluk en ongeluk lagen dicht bij elkaar in het leven van Marnix Rueb, vertellen onder anderen zijn twee broers, zijn beste vriend, zijn weduwe en cabaretier Sjaak Bral. Toen Rueb wist dat hij op 59-jarige leeftijd ‘de rokersdood’ zou sterven, voelde hij volgens zijn dochter Jody opluchting. Hij hoefde niet zo nodig ‘terug naar zijn oude leven’.

Haagse Harry (links) en zijn tekenaar Marnix Rueb. Beeld Copyright Erven Rueb
Haagse Harry (links) en zijn tekenaar Marnix Rueb.Beeld Copyright Erven Rueb

‘Ik kende Marnix oppervlakkig, ik had hem een paar keer ontmoet’, zegt filmmaker Bart Grimbergen (voormalig samensteller/eindredacteur van Man bijt hond, Willem Wever en DNA onbekend), die de documentaire samen met freelance-regisseur Roel Wijngaards-de Meij maakte. ‘Ik was op zijn afscheid in het Paard van Troje, waar honderden mensen O, o, Den Haag zongen. Het maakte diepe indruk op mij wat hij losgemaakt heeft bij de Haagse bevolking en zijn naasten. Hij zat altijd in mijn hoofd, ik wilde een verhaal over hem maken. Wat heeft die gozer allemaal bereikt en wie was hij eigenlijk?’

Fonetisch
De teksten in de Haagse Harry-strips zijn fonetisch opgeschreven: je moet ze hardop voorlezen om te kunnen begrijpen wat er staat. ‘Mijn platte Haags is niet echt authentiek’, bekende Marnix Rueb in een interview. ‘Ik schrijf het sneller dan ik het spreek en als ik erop ga letten hoe ik Haags moet praten, dan wordt het niet echt Haags.’

null Beeld Copyright Erven Rueb
Beeld Copyright Erven Rueb

Kinderrechter

Marnix Rueb groeit op in de chique wijk Benoordenhout – exact het tegenovergestelde milieu van Haagse Harry. Zijn moeder overlijdt als hij vijf is, zijn vader is kinderrechter, zelf is hij een buitenbeentje op een kakkineuze school. Zijn boeken en schriften kliedert hij vol met tekeningen en grapjes. ‘Onaangepast’, zo typeren zijn beste vriend en zijn broers hem in de documentaire – een binnenvetter.

Rueb verhuist naar de Schilderswijk, midden tussen de Hagenezen die later zijn strips bevolken. Haagse Harry typeert hij als een stoere, vrolijke macho. ‘Hij kankert, dat betekent in Den Haag dat je een goed humeur hebt.’ Zelf is Rueb geen gemakkelijke prater, vertellen intimi in de film. Dat zijn werk wordt bewonderd, snapt hij niet. Hij vindt dat hij het niet verdient om gelukkig te zijn.

Daar zit een diep verborgen jeugdtrauma onder, blijkt uit de film. Hij is 30 en nog niet doorgebroken als schrijfster Yvonne Keuls in 1985 de op feiten gebaseerde roman Annie Berber en het verdriet van een tedere crimineel publiceert over een pedoseksuele kinderrechter. Het gaat over zijn vader, die door het boek zijn baan verliest en uit het leven wil stappen. ‘Dat hebben we hem afgeraden’, zegt Marnix’ broer Robert-Jan Rueb onderkoeld in de documentaire. Keuls krijgt bakken kritiek over zich heen, maar jaren later blijken de beschuldigingen wel degelijk te kloppen. Het is een smet op het gezin.

null Beeld Copyright Erven Rueb
Beeld Copyright Erven Rueb

Kwetsbaar

Uit de film blijkt bovendien dat Marnix Rueb een zeer moeilijke jeugd heeft gehad. ‘Zijn vrienden en familie vertellen er in de documentaire over, maar het blijft een moeilijk en kwetsbaar onderwerp’, zegt filmmaker Bart Grimbergen: ‘Het wordt wel duidelijk hoe eenzaam hij zich moet hebben gevoeld. Dat lijkt me heel pittig.’

null Beeld Copyright Erven Rueb
Beeld Copyright Erven Rueb

Toch is Ruebs leven niet alleen getekend door zijn ongelukkige jeugd. Zijn weduwe noemt Marnix Rueb een ‘jongen in een mannenlijf’: speels, creatief, ‘hij is geen burgerlijke oude lul geworden’. Zijn beste vriend, Bart van der Velde, mist hem nog elke dag, Sjaak Bral herinnert zich Ruebs espresso waar per kopje een pak Douwe Egberts in gaat. Zijn dochter kan zich geen betere vader voorstellen – als het sneeuwt, staat hij als eerste met een slee buiten. Ze mist zijn grappige mailtjes en berichtjes. ‘Er viel altijd wat te lachen.’

Voormalig Haagse nachtburgemeester René Bom en premier Mark Rutte bij het standbeeld van Haagse Harry. Beeld Facebook René Bom
Voormalig Haagse nachtburgemeester René Bom en premier Mark Rutte bij het standbeeld van Haagse Harry.Beeld Facebook René Bom

‘Het is zeker ook een film geworden over innige vriendschap, over de liefde van een vader voor zijn dochter en andersom’, zegt Grimbergen. ‘En het is ook een tijdloos verhaal over een bijzondere kunstenaar.’

Kap nâh!! Het verhaal van Marnix Rueb. 18 en 20 oktober in Filmhuis Den Haag. Ingekorte versie op 21 oktober bij Omroep West.

Vèddâh lezûh

Ut platpratede stgipkaraktâh Haagse Harry, dankzè wie ut Haags is ùitgegroeid tot ut paupelèhste dialek van Neidâhland, hep un ège standbeild op de Graute Marrek.

Toen Yvonne Keuls in 1985 een op feiten gebaseerde roman over een pedoseksuele kinderrechter schreef, de vader van Marnix Rueb, kreeg ze traumatisch veel kritiek over zich heen. In 2015 kwam het boek opnieuw uit. En daar is ze zacht gezegd ambivalent over.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden