Engelen bestaan niet in China

De kleine sneeuwman, het kinderboek van Harmen van Straaten, is nu een toneelstuk. In het Nederlands én in het Chinees.

Pay-Uun Hiu
Scènebeeld uit De kleine sneeuwman. Beeld
Scènebeeld uit De kleine sneeuwman.Beeld

Er was in Xian een dag sneeuw en meteen werden er sneeuwpoppen gemaakt. Dus een sneeuwman als hoofdpersonage in hun voorstelling was geen enkel probleem voor de Chinese kinderen, zegt regisseur Dick Hauser, net terug na zes weken China. Daar ging op 13 december De kleine sneeuwman in première, een Chinees-Nederlandse co-productie van het Zhong Bei Yuan Theater (ZBY) in Xian en Stichting Twee-ater naar het gelijknamige boek van Harmen van Straaten.

Die samenwerking ontstond een paar jaar terug, toen Twee-aterproducent Peter Lanting kennismaakte met het ZBY (iets wat enigszins vergelijkbaar is met kindertheater De Krakeling) en vervolgens enkele Nederlandse producties naar Xian bracht. Dit is de eerste gezamenlijke voorstelling, met zowel Nederlandse als Chinese makers. Wat meteen de vraag meebrengt hoe je theater maakt dat zowel Nederlandse als Chinese kinderen aanspreekt. Om nog maar te zwijgen over de culturele verschillen.

De keuze voor het verhaal was relatief eenvoudig. Lanting was al gecharmeerd van het boek De kleine sneeuwman. Hauser zag een voorstelling met veel beweging, dans en muziek in het sprookje over de sneeuwman die voor een uur uit zijn glazen bol mag om bij zijn geliefde balletdanseresje te zijn.

Elementen als een outcast (de sneeuwman), de gunst om een wens te mogen doen en een ultimatum zijn universeel. Alleen de rol van de engel bleek lastig, want die bestaat niet in de Chinese cultuur, aldus Hauser. Maar als archetype van een mystieke scheidsrechter die het lot bepaalt - in Xian vertolkt door een acteur met een zware stem en in Nederland door Tim Kamps - was dat geen probleem.

Taalbarrière

De taalbarrière werd geslecht door de voorstelling tweetalig te maken. De teksten worden zowel in het Chinees als in het Nederlands gesproken gezongen. Hauser: 'In het begin was dat onwennig, dat Chinees en Nederlands door elkaar heen, maar nu zingen de Nederlandse acteurs moeiteloos de Chinese refreinen mee en omgekeerd.'

In de muziek zelf waren eigenlijk de meeste verschillen te overwinnen. Géén keyboards of piano, hadden Hauser en componist Egon Kracht van tevoren bedacht, en een klein ensemble met Europese en Chinese instrumenten. Beetje in de traditie van Brecht en Weill. Kwamen ze bij de Chinese componist, Xiaoqiang Yang, stonden daar prominent drie toetsinstrumenten. Was hij moeilijk vanaf te brengen. Ook het meerstemmig zingen bleek ingewikkeld: doen ze niet in Chinese liedjes. Nu zingen de Chinese acteurs regelmatig een hoofdmelodie en de Nederlanders een tweede of derde stem.

Ook universeel: gaat het niet zoals het moet, dan moet het zoals het gaat. En dat werkt. Na afloop van een van de voorstellingen in Xian kwam een Chinese actrice met haar kindje bij Hauser. Ze hadden allebei moeten huilen, vertelde ze. 'Het is ook ontroerend', zegt Hauser. En dat zal bij de Nederlandse voorstellingen niet anders zijn.

De kleine sneeuwman. Tournee van 24/12 t/m 7/1.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden